8 Ülke Dışişleri Bakanlarından İsrail'e Ortak Tepki: Mescid-i Aksa Vurgusu
Uluslararası ilişkilerde önemli bir gelişme yaşandı. Türkiye'nin öncülüğünde, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün gibi farklı coğrafyalardan sekiz ülkenin dışişleri bakanları, İsrailli bir bakanın Mescid-i Aksa'ya yaptığı ziyaretle ilgili ortak bir bildiri yayımlayarak sert tepki gösterdi. Bu ortak açıklama, bölgedeki gerilimin artmasına neden olan ve uluslararası hukukun temel prensiplerini sorgulatan eylemlere karşı güçlü bir duruş sergileme amacı taşıyor. Bildiride, Mescid-i Aksa'da yaşanan tansiyonun yükselmesine, özellikle aşırılık yanlısı İsrailli bakanların öncülüğünde ve İsrail güvenlik güçlerinin himayesinde yerleşimcilerin kutsal mekana yönelik kitlesel baskınlarının sürdüğü vurgulandı. Ayrıca, Mescid-i Aksa avlusunda İsrail bayrağı açılması ve İsrail polisinin iki çadır kurması gibi tahrik edici eylemler de en şiddetli şekilde kınandı.
Bakanların yayımladığı metinde, bu tür provokatif ve kabul edilemez eylemlerin, uluslararası hukuk normlarının, Birleşmiş Milletler kararlarının ve işgal altındaki Doğu Kudüs'teki kutsal mekanların tarihi ve hukuki statüsünün açık bir ihlali olduğu altı çizildi. Açıklamada, İsrailli aşırılıkçı bakanlar ve ilgili gruplar tarafından gerçekleştirilen yasa dışı ve tahrik edici eylemlerin, şiddete teşvik çağrılarının ve bu yöndeki fiillerin şiddetle kınandığı belirtildi. Bu tür provokatif hareketlerin, nefret ve aşırıcılık duygularını körüklediği ve iki devletli çözüm temelinde adil ve kalıcı bir barışın sağlanması yönündeki çabaları sekteye uğrattığı konusunda ciddi uyarılar yapıldı. Kudüs'ün Eski Şehir bölgesine ve buradaki ibadet yerlerine getirilen kısıtlamalar ile diğer ibadet mekanlarına yönelik ayrımcı ve keyfi erişim engellerinin, uluslararası insancıl hukuk da dahil olmak üzere tüm uluslararası hukuk kurallarının açık bir ihlali olduğu ve tarihi ile hukuki statükoyu değiştirme yönünde atılmış hukuksuz bir adım olduğu ifade edildi.
Dışişleri bakanları, İsrail'in işgal altındaki Kudüs ve buradaki Müslüman ve Hristiyanlara ait kutsal mekanlar üzerinde herhangi bir egemenlik hakkının bulunmadığını bir kez daha vurguladı. Açıklamada, İsrail'in işgal altındaki Doğu Kudüs'ün tarihi, hukuki ve demografik yapısını değiştirmeye yönelik sistematik ihlallerinin ve uygulamalarının, ayrıca buradaki Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarının kutsallığını ve statüsünü zayıflatma çabalarının da kınandığı belirtildi. Bakanlar, Kudüs'ün ve bünyesindeki kutsal mekanların tarihi ve hukuki statüsünü değiştirmeye yönelik her türlü girişimin kesin bir dille reddedildiğini yineledi. Bu çerçevede, tarihi Haşimi hamiliğinin özel öneminin kabul edildiği ve söz konusu statükonun korunmasının hayati derecede önem taşıdığı vurgulandı.
Bildirinin devamında, 144 dönümlük alanı kapsayan Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif'in yalnızca Müslümanlara ait bir ibadet alanı olduğu ve Ürdün Vakıflar ve İslami İşler Bakanlığı'na bağlı Kudüs Vakıfları ve Mescid-i Aksa İşleri Dairesi'nin, Mescid-i Aksa/Harem-i Şerif'in yönetiminden ve buraya girişlerin düzenlenmesinden sorumlu tek yasal otorite olduğu bilgisi yinelendi. Sekiz ülke, işgalci güç konumundaki İsrail'i, Kudüs'ün Eski Şehir bölgesine yönelik erişim kısıtlamalarını derhal kaldırmaya ve Müslümanların Mescid-i Aksa'ya girişini engelleyen uygulamalarına son vermeye yönelik acil adımlar atmaya çağırdı. Son olarak, uluslararası topluma, İsrail'in Kudüs'teki Müslüman ve Hristiyan kutsal mekanlarına yönelik devam eden ihlal ve yasa dışı eylemlerine, ayrıca bu kutsal mekanların dokunulmazlığını hiçe sayan faaliyetlerine son vermesi için İsrail üzerinde baskı kuracak kararlı bir tutum benimsemesi çağrısında bulunuldu.
