ABD-İran Geriliminin Azalması Küresel Piyasaları Nasıl Etkiledi?
Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında diplomatik gerilimin azalacağına dair sinyallerin artması, küresel finans piyasalarında önemli dalgalanmalara yol açtı. Bu gelişmeler, özellikle enerji piyasalarında fiyatların geri çekilmesine ve dünya borsalarında ise genel bir iyimserliğin hakim olmasına neden oldu. Özellikle stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın tekrar tam kapasiteyle çalışabileceği beklentisi, petrol fiyatlarındaki düşüşü tetikleyen ana unsurlardan biri olarak öne çıktı. Bu olumlu atmosfer, Avrupa ve Asya'daki borsalarda işlem gören hisse senetlerine yansıyarak, yatırımcıların risk iştahını artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın, İran ile yürütülen müzakerelerin yapıcı bir şekilde ilerlediğini ve aceleci bir anlaşma yerine kalıcı bir çözüm arayışında olduklarını belirtmesi, beklentileri daha da güçlendirdi. Beyaz Saray'dan gelen ve sürecin 'iyi bir noktada' olduğu yönündeki açıklamalar, New York Times'ın ABD ile İran'ın Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması konusunda uzlaşmaya vardığına dair haberleriyle birleşince, piyasalardaki iyimserlik dalgası daha da belirginleşti. Bu tür bir uzlaşının, bölgedeki jeopolitik tansiyonu düşürmesi ve petrol tedarik zincirindeki olası aksaklıkları ortadan kaldırması bekleniyor. Enerji maliyetlerindeki öngörülen düşüşün, küresel enflasyonist baskıları hafifletebileceği değerlendirmesi de piyasalara olumlu yansıdı.
Jeopolitik risk algısındaki bu gerileme, aynı zamanda Amerikan dolarının başlıca para birimleri karşısındaki değerini de sınırlı düzeyde etkiledi. Güvenli liman olarak görülen dolara olan talebin azalmasıyla birlikte, dolar endeksinde gözle görülür bir düşüş kaydedildi. Buna karşın, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) aralık ayındaki toplantısında faiz artırımına gidebileceğine dair beklentiler piyasalarda güçlü kalmaya devam ediyor. Bu hafta açıklanacak olan kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi ve ekonomik büyüme verileri, Fed'in gelecekteki para politikası kararları hakkında daha net sinyaller vereceği analistler tarafından belirtiliyor. Altının ons fiyatı, bu gelişmeler paralelinde hafif bir artış göstererek 4 bin 561 dolardan işlem görürken, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 5,81'lik bir düşüşle 94,8 dolara geriledi.
Avrupa'da da benzer bir iyimserlik havası hakimken, özellikle enerji fiyatlarındaki gerilemenin enflasyonist baskıları hafifletebileceği yönündeki beklentiler öne çıkıyor. Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) enflasyon hedeflerine ulaşmak için veriye dayalı bir politika izlemeye devam edeceği açıklamaları piyasalar tarafından yakından takip ediliyor. Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in, ABD ile İran arasında varılması beklenen anlaşmayı memnuniyetle karşıladığını ve bunun çatışmaları yatıştırarak seyrüsefer serbestisini garanti altına alacağını belirtmesi de olumlu havayı pekiştirdi. Asya piyasalarında ise, özellikle yarı iletken sektöründeki güçlü performansla birlikte yükselişler gözlemlendi. Japonya'nın Nikkei 225 endeksi rekor seviyelere ulaşırken, Çin'de de Şanghay bileşik endeksi önemli bir artış kaydetti. Bu gelişmeler, küresel piyasalarda artan risk iştahının somut göstergeleri olarak kabul ediliyor.
