ABD ve Çin Arasında Ticaret Savaşında Yeni Gelişme
Amerika Birleşik Devletleri ile Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki ticari ve stratejik rekabet, yeni bir yaptırım dalgasıyla tırmanışa geçti. Çin, ABD'nin kendi ülkesindeki bazı şirketleri 'askeri şirketler' listesine almasına karşılık olarak, toplamda 56 Amerikan firmasına yönelik ciddi ticaret kısıtlamaları uygulamaya koyduğunu duyurdu. Bu kararın, iki süper güç arasındaki ekonomik ve teknolojik mücadelede tansiyonu daha da yükseltmesi bekleniyor.
Çin Maliye Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, Amerikan savunma sanayisinin önde gelen devlerinden Lockheed Martin, Raytheon ve Boeing'in çeşitli iştiraklerinin de bulunduğu 46 şirketin, Çin'in kamu ihaleleri pazarına katılımının engellendiği bildirildi. Bu yasaklama kararı, Çinli kamu kurumlarının ve devlet destekli kuruluşların, belirtilen şirketlerden herhangi bir ürün veya hizmet satın almasını kapsamıyor. Bu adım, özellikle savunma alanında faaliyet gösteren bu dev şirketlerin Çin pazarındaki potansiyel gelirlerini önemli ölçüde etkileyebilir.
Bakanlık açıklamasında, yasaklanan şirketler arasında Lockheed Martin Corp, Raytheon Missiles & Defense, General Atomics Aeronautical Systems, Boeing Defence, Space & Security, General Dynamics Land Systems gibi isimlerin yanı sıra, Lockheed Martin ve Raytheon'un ortak girişimi olan Javelin Joint Venture gibi oluşumların da bulunduğu detaylandırıldı. Bu durum, ABD'nin savunma sanayisindeki kritik oyuncuların Çin'deki ticari faaliyetlerinin ciddi şekilde kısıtlandığını gösteriyor.
Öte yandan, Çin Ticaret Bakanlığı da kendi bünyesinde 10 farklı Amerikan şirketine yönelik ihracat yasağı getirdiğini açıkladı. Bu listede, nadir toprak elementleri ve mıknatıs üretimi konusunda uzmanlaşmış MP Materials ve USA Rare Earth gibi firmalar bulunuyor. Ayrıca, motor ve elektronik güç sistemleri üreten Aveox, insansız hava araçları ve robotik sistemler geliştiren Red Cat, Teal Drones ve Jaia Robotics gibi teknoloji odaklı şirketler ile uzay aracı ve savunma sistemleri parçaları üreten Ball Aerospace & Technologies gibi firmaların da ihracat yasakları kapsamına alındığı belirtildi. Bu ihracat kısıtlamaları, Çinli firmaların bu şirketlerden askeri veya sivil amaçlı kullanılabilecek ürünleri temin etmesini engellerken, üçüncü ülke vatandaşları veya şirketlerinin de aynı nitelikteki ürünleri bu firmalara aktarmasını yasaklıyor.
Çin hükümeti, bu tedbirlerin alınmasının temel nedenleri olarak ulusal güvenlik çıkarlarının korunması, silahların yayılmasının önlenmesi ve uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesini gösterdi. Bu adımların, ABD hükümetinin, bazı Çinli şirketleri kasıtlı olarak 'askeri şirketler' listesine eklemesine bir yanıt niteliği taşıdığı vurgulandı. Hatırlanacağı üzere, ABD Savunma Bakanlığı geçtiğimiz Haziran ayında, Çin ordusuyla bağlantılı olduğu iddia edilen teknoloji devi Alibaba ve elektrikli araç üreticisi BYD gibi Çinli şirketleri de kendi 'askeri şirketler' listesine dahil etmişti. Bu karşılıklı hamleler, iki ülke arasındaki ekonomik gerilimin ne kadar derinleştiğinin bir göstergesi olarak kabul ediliyor.
