ABD ve İran Arasında Gerilim Tırmanıyor: Füze İddiaları ve Hürmüz Boğazı'nda Kapanma Tehlikesi
ABD ile İran arasında yaklaşık üç aydır devam eden karşılıklı yumuşama süreci, son günlerde yaşanan yoğunlaşan askeri faaliyetlerle birlikte fiilen sona ermiş görünüyor. Taraflar arasındaki gerginliğin yeniden tırmanması, küresel çapta endişelere yol açarken, özellikle stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki durum dikkatle takip ediliyor. ABD'nin İran'ın çeşitli askeri ve enerji altyapılarına yönelik düzenlediği operasyonlar, Tahran yönetiminin sert tepkisine neden oldu.
İran Devrim Muhafızları Ordusu tarafından yapılan ve uluslararası kamuoyunda geniş yankı bulan bir iddiaya göre, İran ordusu geliştirdiği hipersonik füze teknolojisiyle bir Amerikan savaş gemisini başarıyla hedef aldı. Bu iddia, iki ülke arasındaki askeri kapasite ve çatışma potansiyeli hakkında önemli soruları gündeme getirdi. Ancak bu iddia, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından derhal yalanlandı. CENTCOM yetkilileri, herhangi bir Amerikan savaş gemisinin vurulduğuna dair bilgilerin gerçeği yansıtmadığını ve bu tür haberlerin asılsız olduğunu bildirdi. Bu çelişkili açıklamalar, bölgedeki belirsizliği daha da artırdı.
Gerilimin en kritik noktalarından biri ise stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'nın durumu oldu. Tahran yönetimi, ABD'nin operasyonlarına misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı tüm gemi geçişlerine tamamen kapattığını bir kez daha duyurdu. İran Askeri Komuta Merkezi tarafından yapılan açıklamada, boğazı geçmeye çalışacak her türlü geminin hedef alınacağı belirtildi. Bu adım, küresel enerji tedarik zincirleri için hayati önem taşıyan bu deniz yolunda ciddi aksamalara yol açma potansiyeli taşıyor. Devrim Muhafızları ayrıca, yasa dışı geçiş girişiminde bulunan iki geminin vurulduğunu iddia etti. Körfez ve Umman Denizi'ndeki tüm deniz unsurlarına, demirleme alanlarında beklemeleri yönünde bir uyarı yapıldığı da bildirildi. CENTCOM ise bu iddialara karşılık olarak, gemilerin hala boğazdan geçiş yapabildiğini ve boğazın kapalı olmadığını savunarak durumu reddetti.
Çatışmaların yoğunlaştığı bu dönemde, İran'ın Bahreyn'deki ABD 5. Filosu'na ait Patriot füze savunma sistemlerinin iletişim ve radar tesislerini insansız hava araçlarıyla vurduğu yönündeki açıklamaları da dikkat çekiciydi. Ayrıca, Devrim Muhafızları'nın Kuveyt ve Bahreyn'deki Ali Al Salim, Ahmed el-Cebir ve Şeyh İsa hava üslerinde bulunan 18 stratejik Amerikan askeri hedefinin imha edildiği öne sürüldü. Sosyal medyada paylaşılan ve doğruluğu teyit edilemeyen görüntülerde, üslerin yakınlarından dumanların yükseldiği görüldü. İran devlet medyası, Ürdün'deki Muvaffak Salti Hava Üssü'ne de yoğun bir füze saldırısı düzenlendiğini aktardı. Bu gelişmelerin ardından Kuveyt Sivil Havacılık Otoritesi, hava sahasını geçici olarak kapatarak uçuşları alternatif rotalara yönlendirme kararı aldı.
Bu tırmanan askeri gerilim, küresel enerji piyasalarında da önemli dalgalanmalara neden oldu. Petrol fiyatlarında gözle görülür bir artış yaşanırken, analistler çatışmaların daha da genişlemesi durumunda fiyatların daha önce görülmemiş seviyelere çıkabileceği uyarısında bulunuyor. Nitekim, şubat ayında başlayan kriz döneminde petrol fiyatları 126 dolara kadar yükselmişti. Ancak o dönemde Çin'in ithalatını azaltması ve bazı ülkelerin stratejik petrol rezervlerini kullanmasıyla fiyatlar düşüşe geçmişti. Mevcut tansiyon, nisan ayında sağlanan ve oldukça kırılgan olduğu belirtilen ateşkes anlaşmasını ciddi şekilde tehdit ediyor. Bu durum, ABD Başkanı'nın ateşkesin 60 gün daha uzatılması yönündeki şartlarının Tahran tarafından kabul edilmemesiyle daha da karmaşık bir hal aldı. Başkan Trump, daha önce İran ile yakın zamanda bir anlaşmaya varılabileceği yönünde umutlu açıklamalarda bulunmuş, ancak bir ABD helikopterinin düşürülmesinin ardından İran'ın bunun bedelini ödeyeceğini belirtmişti. İran Dışişleri Bakanı ise helikopter olayının bir kaza olduğunu savunarak tansiyonu düşürmeye çalışsa da, çatışmaların durmaksızın devam ettiği gözlemleniyor.
