ABD'de 60 Yıl Yasaklı Kalan Siyah Frenk Üzümü: Ağaçların Kaderi Değişti
Amerika Birleşik Devletleri'nde yaklaşık altı onyıl boyunca yetiştirilmesi yasaklanan siyah frenk üzümünün akıbeti yeniden gündeme geldi. 20. yüzyılın başlarına kadar Amerikan sofralarının önemli bir parçası olan bu lezzetli meyve, beklenmedik bir tehdit nedeniyle adeta tarihe karışmıştı. Avrupa kökenli olan ve 19. yüzyılda Amerika kıtasına getirilen siyah frenk üzümü, özellikle reçel ve marmelat yapımında sıkça kullanılıyordu. Dönemin popüler meyveleri arasında yer alan çilek ve üzümle birlikte sofralarda yerini alan bu meyve, zamanla yerini daha az bilinen bir ürüne bırakacaktı.
Ancak 1900'lü yılların başlarında yapılan bilimsel araştırmalar, siyah ve kırmızı frenk üzümü ile bektaşi üzümünün, Amerikan ormanlarının can damarı olan beyaz çam ağaçlarına büyük zarar veren bir mantarın yayılmasında kritik bir rol oynadığını ortaya koydu. Beyaz çamların, ülkenin kereste endüstrisi için taşıdığı büyük ekonomik önem göz önüne alındığında, Amerikan hükümeti acil önlemler almak durumunda kaldı. Bu tespit üzerine, ABD Tarım Bakanlığı 1909 yılında radikal bir karar alarak, hem siyah frenk üzümü hem de bektaşi üzümünün ticari olarak yetiştirilmesini resmen yasakladı. Bu yasak, söz konusu meyvelerin tarımını büyük ölçüde sonlandırırken, özellikle siyah frenk üzümünün Amerikan halkı nezdindeki popülerliğini de hızla yitirmesine neden oldu.
Yaklaşık altı onyıl süren bu yasak, siyah frenk üzümünün Amerikan nesilleri tarafından neredeyse unutulmasına yol açtı. Federal hükümet, bilim insanlarının mantar sporlarının yayılmasına katkıda bulunmayan yeni ve dayanıklı çeşitler geliştirmeyi başarmasının ardından 1966 yılında yasağı kaldırdı. Ancak bu karar, meyvenin tamamen özgürlüğüne kavuştuğu anlamına gelmiyordu. Düzenleme yetkisi eyaletlere bırakıldığı için, siyah frenk üzümüyle ilgili kısıtlamalar bazı bölgelerde hala yürürlükte kaldı. Bu durum, meyvenin ulusal çapta yeniden yaygınlaşmasının önünde önemli bir engel teşkil etti.
Günümüzde dahi bazı eyaletlerde siyah frenk üzümü yetiştiriciliğine yönelik özel düzenlemeler devam etmektedir. Örneğin, Massachusetts eyaletinde bu meyvenin yetiştirilmesine yönelik yasak hala geçerliliğini korumaktadır. Michigan ve New Hampshire gibi diğer eyaletlerde ise, siyah frenk üzümü yetiştirmek isteyen çiftçilerin yetkili mercilerden özel izin almaları gerekmektedir. Bu durum, meyvenin ABD'deki geleceğinin, eyalet bazındaki yasal düzenlemelere bağlı olarak şekilleneceğini göstermektedir. 60 yıllık bir aradan sonra yeniden gündeme gelen bu lezzetli meyve, hem tarım sektörü hem de tüketiciler için yeni umutlar taşıyor.
