ABD'den Çin'e Karşı Yeni Ticaret Hamlesi: 56 Şirkete Kısıtlama
İki süper güç arasındaki ekonomik rekabet ve siyasi gerilim, ticari alanda yeni bir perdeyi araladı. Çin Halk Cumhuriyeti yönetimi, Amerika Birleşik Devletleri'nin önde gelen savunma sanayisi şirketlerinin iştirakleri dahil olmak üzere toplam 46 Amerikan firmasını kamu ihalelerinden menettiğini duyurdu. Bu hamle, iki ülke arasındaki mevcut ticari ve stratejik çekişmenin ne denli derinleştiğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Çin Maliye Bakanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, bu 46 şirketin Çin'deki kamu ihalelerine katılımının engellenmesine yönelik tedbirlerin alındığı bildirildi. Yasak kapsamına giren firmalar arasında, savunma teknolojileri alanında küresel çapta tanınan Lockheed Martin Corp, Raytheon Missiles & Defense, General Atomics Aeronautical Systems ve Boeing Defence, Space & Security gibi devlerin yanı sıra, bu şirketlerin ortak projelerine imza atan Javelin Joint Venture gibi kuruluşlar da bulunuyor. Bu karar ile birlikte, Çinli kamu kurumlarının, adı geçen savunma şirketlerinden herhangi bir ürün veya hizmet tedarik etmesi artık mümkün olmayacak.
Sadece savunma sanayisi ile sınırlı kalmayan bu kısıtlamalar, teknoloji ve stratejik madenler alanındaki şirketleri de kapsıyor. Çin Ticaret Bakanlığı, ayrıca 10 Amerikan şirketine daha ihracat yasağı getirdiğini açıkladı. Bu listede, nadir toprak elementleri ve mıknatıs üretimiyle bilinen MP Materials ve USA Rare Earth gibi kritik öneme sahip firmalar yer alıyor. Bununla birlikte, motor ve elektronik güç sistemleri alanında faaliyet gösteren Aveox, insansız hava araçları ve robotik teknolojiler üzerine çalışan Red Cat, Teal Drones ve Jaia Robotics gibi yenilikçi şirketler ile uzay araçları ve savunma sistemleri parçaları üreten Ball Aerospace & Technologies şirketleri ve bunların iştirakleri de bu ihracat yasağının hedefi haline geldi. Bu adım, Çin'in teknolojik bağımsızlığını güçlendirme ve stratejik sektörlerdeki dışa bağımlılığını azaltma çabasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.
Bu ihracat yasaklarının temel gerekçesi olarak, Çin'in ulusal güvenliğini ve stratejik çıkarlarını koruma, silahların yayılmasının önlenmesi ve uluslararası yükümlülüklerin yerine getirilmesi gösterildi. Pekin yönetimi, bu tedbirlerin, Washington yönetiminin, bazı Çinli firmaları kasıtlı olarak 'askeri şirketler' listesine dahil etmesine bir yanıt niteliği taşıdığını açıkça belirtti. Hatırlanacağı üzere, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), daha önce Çin ordusuyla bağlantılı olduğunu iddia ettiği teknoloji devi Alibaba ve elektrikli araç üreticisi BYD gibi Çinli şirketleri de benzer bir listeye eklemişti. Bu karşılıklı hamleler, küresel ticaret dengeleri ve uluslararası ilişkiler açısından önemli sonuçlar doğurabilecek nitelikte.
