Antarktika'da Gizemli Bir Su Altı Şehri Keşfedildi: 60 Milyon Yuva
Bilim insanları, Antarktika kıtasının buzlu yüzeyinin yüzlerce metre derinliğinde, daha önce benzeri görülmemiş bir keşfe imza attı. Okyanusun zifiri karanlığında ilerleyen otonom bir su altı aracı, deniz tabanında adeta bir metropolü andıran devasa bir alanı haritalandırdı. Yaklaşık olarak Amerika Birleşik Devletleri'nin Florida eyaletindeki Orlando şehrinin kapladığı alana denk gelen bu bölgede, deniz canlıları tarafından özenle inşa edilmiş tam 60 milyon adet aktif yuva tespit edildi. Bu büyüklükteki bir balık üreme kolonisi, Dünya üzerinde şimdiye dek kaydedilen en büyük popülasyon yoğunluğu olma özelliğini taşıyor.
Keşfedilen bu olağanüstü yerleşimin sakinleri, bilimsel adıyla 'siyah yüzgeçli buz balığı' olarak bilinen ve 'Neopagetopsis ionah' türüne ait canlılardır. Bu balıkların en dikkat çekici özelliği, pek çok omurgalı canlıda oksijen taşıma görevini üstlenen ve kana kırmızı rengini veren hemoglobin proteinine sahip olmamalarıdır. Bu biyolojik yapıları sayesinde kanları tamamen renksiz, yani saydamdır. Dahası, vücutlarında ürettikleri özel bir tür 'antifriz' glikoprotein sayesinde, tatlı suyun donma noktasının bile altına düşen dondurucu okyanus sularında dahi donmadan yaşamlarını sürdürebilmektedirler. Tespit edilen yuvaların her biri, deniz tabanındaki çakıl taşlarının temizlenmesiyle oluşturulmuş, yaklaşık 75 santimetre çapında dairesel çukurlardan meydana geliyor. Bu yuvaların içinde ortalama 1.700 yumurta bulunurken, erkek buz balıklarının yumurtalar çatlayana kadar bu alanlarda nöbet tuttuğu gözlemlenmiştir.
Milyonlarca balığın neden özellikle bu bölgede toplandığı sorusu, araştırmacıların yoğunlaştığı bir diğer konu oldu. Almanya'daki Alfred Wegener Enstitüsü (AWI) liderliğindeki uluslararası bir araştırma ekibinin yürüttüğü çalışmalar, bu yoğunlaşmanın temel nedeninin okyanus akıntılarının yapısı olduğunu ortaya koydu. Filchner Buz Deliği'nden kaynaklanan derin su akıntıları, bu özel bölgedeki deniz tabanını, çevresindeki diğer sulara kıyasla ortalama 2 derece daha sıcak tutuyor. Antarktika'nın buz kesen soğuklarında bu küçük sıcaklık farkı bile, buz balıkları için adeta bir 'kreş' ortamı yaratarak, milyonlarca canlının bu devasa üreme merkezinde bir araya gelmesine olanak tanıyor.
Ancak bu sakin görünen yuvalama alanı, aynı zamanda acımasız bir hayatta kalma mücadelesine de sahne oluyor. Yapılan uydu takip analizleri, özellikle üreme dönemlerinde Weddell foklarının bu bölgeyi adeta bir 'avlanma cennetine' dönüştürdüğünü gösteriyor. Milyonlarca balığın bir arada bulunması, foklar için zengin bir besin kaynağı oluştururken, alana yayılan balık kalıntıları da Antarktika ekosistemindeki karmaşık enerji akışını ve besin zincirinin döngüsel yapısını gözler önüne seriyor. AWI'den Dr. Autun Purser ve ekibi, 'LASSIE' adı verilen otonom su altı robotlarıyla gerçekleştirdikleri son incelemelerde, koloni büyüklüğünün ve yuva yoğunluğunun istikrarını koruduğunu belirtti. Bilim insanları, gezegenimizin en yoğun biyokütle yoğunluklarından birine ev sahipliği yapan bu eşsiz alanın, küresel iklim değişikliği, okyanusların ısınması ve değişen buzulların etkilerinden korunması gerektiğini vurguluyor. Bu nedenle, Weddell Denizi'ndeki mevcut Deniz Koruma Alanları'nın (DKA) acilen genişletilmesi yönünde güçlü bir çağrıda bulunuyorlar.
