Arjantinli Şirketin Rüşvet İddiaları Türkiye'de Erişim Engeline Yol Açtı
Arjantin'de araç muayene hizmetleri veren VTV Norte adlı şirketin karıştığı iddia edilen rüşvet ve kara para aklama skandalları, Türkiye'deki yansımalarıyla gündeme bomba gibi düştü. Söz konusu şirketin Türkiye'deki önemli ihalelerden birini kazanmasının ardından, bu iddiaları manşetlerine taşıyan bir Türk gazetesi, aynı gün içinde alınan bir mahkeme kararıyla erişim engeliyle karşılaştı. Bu gelişme, Türkiye'de basın özgürlüğü ve halkın doğru bilgiye ulaşma hakkı üzerindeki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Olay, SÖZCÜ gazetesinin 25 Haziran Perşembe günü yayımladığı bir dizi haberi kapsıyor. Gazete, Kocaeli'nin Gebze ilçesinde bir apartmanın metro inşaatı nedeniyle çökmesi ve 4 kişinin hayatını kaybetmesiyle ilgili ihmalleri gündeme getiren 'Suçlu metro, cezalı halk' başlıklı haberinde, inşaatı yapan iş insanı Metin Güneş'e ait firmaların sorumluluğunu sorgulamıştı. Aynı gazete, daha önce de araç muayene işindeki 28 milyar TL'lik peşinat ödenmemesi gibi konuları 'Hastaneleri bırakın 28 milyar TL’yi alın' ve 'Yaslan iktidara kazan bol para' gibi başlıklarla işlemişti. Tüm bu haberler, kamuoyunun dikkatini önemli yolsuzluk ve ihmal iddialarına çekmeyi amaçlıyordu.
Ancak asıl sansasyon yaratan gelişme, 'Arjantinli ortak rüşvetçi çıktı' başlıklı haberle yaşandı. Gazete, araç muayene istasyonu ihalesini alan Arjantinli VTV Norte şirketinin, kendi ülkesinde ciddi rüşvet iddialarıyla gündemde olduğunu ortaya koydu. Uzmanların, 'Eğer şirket suçlu bulunursa, Türkiye'deki ihale de tartışmalı hale gelir' şeklindeki görüşlerine yer veren haber, kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. İktidara yakınlığıyla bilinen iş insanı Metin Güneş'in şirketleri ve kendisi, bu haberlerden şikayetçi oldu. İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunulan dilekçede, şirketin sadece ticari bir kuruluş olmadığı, kamu güvenliğiyle doğrudan ilgili bir hizmeti yerine getirdiği savunuldu. Gazetenin muhabirleri hakkında 10 milyon TL'lik tazminat davası açılırken, mahkeme şikayet dilekçesinin sunulduğu aynı gün ara karar alarak söz konusu haberlere erişim engeli getirdi.
Arjantin basınında da geniş yer bulan skandalda, VTV Norte şirketinin eski Ulaştırma Bakanı Jorge D’Onofrio'nun desteğiyle paravan şirketler aracılığıyla 4.9 milyar doları aşkın parayı akladığı iddia ediliyor. Hatta bu paravan şirket üzerinden lüks araçların alındığı ve bakanın da bu araçları kullandığı öne sürülüyor. Arjantin medyasındaki haberlere göre, VTV Norte şirketi, eski Bakan D’Onofrio ve eski Denetim ve Kontrol Direktörü Facundo Asensio ile birlikte kara para aklama ve rüşvet suçlamalarıyla yargılanacak. La Nacion gazetesi, 19 Haziran tarihli haberinde 'Eski bakan kara para aklamadan yargılanacak' başlığını kullanarak skandalın boyutunu gözler önüne serdi. Bu gelişmeler, Türkiye'deki ihalenin şeffaflığı ve güvenilirliği konusunda ciddi soru işaretleri doğuruyor.
Bu erişim engeli kararı, siyasi parti temsilcileri ve gazetecilik örgütleri tarafından sert tepkiyle karşılandı. CHP Kocaeli Milletvekili Nail Çiler, Gebze'deki apartman çökmesiyle ilgili ihmalleri sorgulayarak, olayın üzerinin örtülmek istendiğini savundu ve sorumluların bir an önce ortaya çıkarılmasını talep etti. CHP Milletvekili Utku Çakırözer ise son 10 yılda yaklaşık 40 bin habere erişim engeli getirildiğini belirterek, bunun Türkiye'nin toplumsal hafızasını yok etme girişimi olduğunu söyledi. Çakırözer, yolsuzluk, rüşvet gibi konulardaki haberlere dahi erişim engeli getirildiğini vurgulayarak, bu durumun 'erişim zinciri' haline geldiğini ifade etti. Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) Genel Sekreteri Sibel Güneş de yayın yasaklarının basın özgürlüğünü ve halkın bilgi edinme hakkını ihlal ettiğini, bu yasakların sansür aracı olarak kullanıldığını dile getirdi. Güneş, basın kuruluşlarının kamuoyunun gözü, kulağı ve sesi olma görevini yerine getirebilmesi için bu tür engellemelerin son bulması gerektiğini belirtti.
