Aşkabat'ta Trafiğin Gizemi: Neden Sadece Beyaz ve Gümüş Araçlar Var?
Türkmenistan'ın görkemli başkenti Aşkabat, sokaklarında adeta bir renk cümbüşü yerine, sakin ve tekdüze bir otomobil estetiğiyle karşılanıyor. Şehrin caddelerinde ilerlerken gözünüze çarpan ilk şey, trafikteki araçların neredeyse tamamının beyaz ve gümüş gibi açık renk tonlarında olması. Koyu renkli, özellikle de siyah otomobiller ise bu manzarada nadiren kendine yer bulabiliyor. Bu durum, Aşkabat'ı ziyaret eden yerli ve yabancı pek çok kişinin dikkatini çeken, merak uyandıran bir olgu haline gelmiş durumda.
Bu belirgin renk tercihi, uzun yıllardır Aşkabat sokaklarında gözlemleniyor. Beyaz ve açık renkli otomobillerin trafikteki hakimiyeti o kadar net ki, koyu renkli araçlar adeta adetten sayılıyor. Uluslararası basında yer alan çeşitli haberler ve gözlemler, bu durumun arkasında bilinçli bir yönlendirme veya kısıtlama olabileceğine işaret ediyor. Bazı kaynaklar, 2015 yılından itibaren siyah, koyu mavi ve kırmızı gibi renklerdeki araçların ithalatına getirilen sınırlamaların bu tabloyu şekillendirdiğini belirtiyor. Hatta 2018 yılı civarında, Aşkabat'ta siyah ve diğer koyu renkli araçların trafikten çekildiği, araç sahiplerinin ise araçlarını beyaza veya gümüşe boyatmalarının istendiği yönünde iddialar da ortaya atılmıştı.
Ancak bu iddialara rağmen, Türkmenistan genelinde tüm araçların belirli bir renkte olmasını zorunlu kılan, açık ve resmi bir yasal düzenlemenin varlığı henüz kesin olarak doğrulanmış değil. Ülke çapında geçerli böyle bir kanuni metin bulunmasa da, başkent Aşkabat'taki trafik görüntüsü, bu renk politikasının bir şekilde uygulandığına dair güçlü emareler taşıyor. Beyaz ve açık renklerin hakimiyeti, adeta şehrin genel estetik anlayışıyla bir bütünlük oluşturuyor.
Peki, Aşkabat'ta neden bu kadar çok beyaz ve açık renkli otomobil tercih ediliyor? Bu sorunun yanıtı, resmi makamlardan net bir açıklama ile gelmese de, uluslararası haber kaynakları ve analizler birtakım olası nedenlere parmak basıyor. En yaygın öne sürülen sebep, başkentin genel mimari dokusuyla uyum sağlaması. Aşkabat, büyük ölçüde beyaz mermerle kaplı binaları ve modern yapılarıyla tanınıyor. Bu durum, caddelerdeki beyaz ve açık renkli araçların, şehrin genel beyaz mermer estetiğiyle bütünleşerek daha uyumlu ve ferah bir kent görünümü yaratma amacını güttüğü şeklinde yorumlanıyor. Aşırı sıcak iklim koşullarında açık renklerin güneş ışınlarını daha fazla yansıtarak araçların daha az ısınmasına da katkı sağladığı da muhtemel bir etken olarak değerlendirilebilir.