Avrupa Basını TAV Havalimanları'nı Mercek Altına Aldı: Yaptırım İddiaları Gündemde
Avrupa'nın önde gelen basın kuruluşları, Türk havacılık sektörünün önemli oyuncularından TAV Havalimanları'nı, uluslararası yaptırımlara tabi tutulan Rus ve İranlı havayolu şirketlerine yönelik hizmetleri nedeniyle detaylı bir incelemeye aldı. Bu durum, özellikle Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Rusya ve İran'a uyguladığı ekonomik ve ticari kısıtlamalar bağlamında önemli bir gündem maddesi haline geldi. Fransız devletine ait Groupe ADP'nin bir iştiraki olan TAV Havalimanları'nın, yaptırım listesindeki havayollarıyla olan operasyonel ilişkileri, uluslararası ilişkilerde diplomatik hassasiyetleri de beraberinde getiriyor.
Söz konusu iddialar, özellikle Rusya'nın Ukrayna'daki askeri operasyonları sonrası uygulanan geniş çaplı yaptırımlarla yakından ilgili. Avrupa basınının dikkat çektiği bir başka nokta ise, TAV'ın Almanya merkezli Fraport ile kurduğu ortak girişim aracılığıyla işlettiği Antalya Havalimanı'nda gözlemlenen faaliyetler. Edinilen bilgilere göre, Avrupa Birliği'nin Haziran 2024'te yaptırım listesine aldığı Ural Airlines'a ait en az 54 uçuşun, 21 Eylül tarihinden itibaren Volgograd ve Moskova gibi noktalara yönelik olarak havalimanının çevrimiçi uçuş takip sistemlerinde yer aldığı belirtiliyor. Bu durum, yaptırımların etkinliği ve uygulanışı konusunda soru işaretleri doğururken, uluslararası kamuoyunda da çeşitli tepkilere yol açtı.
TAV Havalimanları, konuyla ilgili yaptığı açıklamalarda, Antalya Havalimanı'na hangi havayolu şirketlerinin iniş yapabileceğine dair kararların Türk sivil havacılık otoriteleri tarafından alındığını vurguladı. Şirket, Ural Airlines'ın yer hizmetleri sağlayıcısı olarak listede yer alsa da, yaptırımlara tam uyum sağladığını ve herhangi bir ihlalde bulunmadığını belirtti. TAV, yaptırımlara azami düzeyde önem verdiklerini ve yaptırımlı bir havayolu uçuş gerçekleştirmesi durumunda dahi, yalnızca yerel düzenlemeler, hükümet sözleşmeleri ve sivil havacılık makamlarının belirlediği asgari hizmet standartları çerçevesinde hareket ettiklerini ifade etti. Ortak girişim ortağı Fraport da benzer şekilde, tüm faaliyetlerinin yürürlükteki yasalara ve yaptırım rejimlerine uygun olarak sürdürüldüğünü taahhüt etti. Ancak, Fransa Ekonomi ve Finans Bakanlığı, L’Agence des participations de l’État ve Avrupa Komisyonu gibi ilgili resmi kurumlar konu hakkında yorum yapmaktan kaçındı.
Öte yandan, ABD'nin İran'a yönelik uyguladığı yaptırımlar kapsamında 8 Eylül'de 27 İranlı havayolu şirketini kara listeye almasının ardından, yaptırımlı havayollarıyla yapılan etkileşimler daha sıkı bir denetime tabi tutulmaya başlandı. Bu süreçte, ABD tarafından hedef alınan şirketlerden en az sekizinin, daha önce TAV tarafından işletilen Türkiye ve Gürcistan'daki havalimanlarını kullandığı ve yaptırım kararının ardından da bu kullanıma devam ettiği gözlemlendi. Meraj Airlines'a ait bir uçağın Tahran'dan TAV'ın işlettiği Ankara Havalimanı'na uçtuğu ve ardından İran'a geri döndüğü kaydedildi. TAV, ABD'nin yaptırım uyguladığı İranlı havayolu şirketlerine hizmet vermeyi kendi kontrolü altındaki ölçüde durdurduğunu belirtti. Uzmanlar, ABD'nin ikincil yaptırımlar yoluyla Groupe ADP ve iştiraklerini hedef alabileceği yönündeki değerlendirmelere karşın, bu tür bir adımın diplomatik riskleri nedeniyle Washington yönetiminin TAV'a yaptırım uygulama ihtimalinin oldukça düşük olduğunu öngörüyor.
