Avrupa'nın Çöp Yükü Türkiye'ye Kayıyor: Mersin Limanı Alarmda
Avrupa Birliği ülkelerinden 'geri dönüşüm' bahanesiyle Türkiye'ye gönderilen yasa dışı tekstil ve plastik atıklar, Mersin Uluslararası Limanı'nda ciddi bir soruna yol açıyor. Hem ticari faaliyetleri olumsuz etkileyen hem de çevre ve halk sağlığını tehdit eden bu atıklar, limanda yığılmaya devam ediyor. Çevre savunucuları, bu durumun önüne geçilmesi için kalıcı bir ithalat yasağı talep ederken, uzmanlar ise Avrupa Birliği'nin 2026 yılında yürürlüğe girecek yeni kurallarıyla Türkiye'nin karşı karşıya kalacağı atık miktarının daha da artabileceği yönünde endişelerini dile getiriyor.
Avrupa'nın atık ihraç etmek için tercih ettiği başlıca destinasyonlardan biri haline gelen Türkiye'de, Mersin Limanı bu yasa dışı akışın önemli bir merkezi konumunda. Limanda denetim süreçlerini bekleyen binlerce tonluk tekstil ve plastik atık, sadece ticari operasyonlarda gecikmelere neden olmakla kalmıyor, aynı zamanda çevre kirliliği ve halk sağlığı açısından da önemli riskler barındırıyor. Bu durum, hem yerel halkın hem de ilgili sektörlerin büyük tepkisini çekiyor.
Avrupa Yolsuzlukla Mücadele Ofisi (OLAF) tarafından yürütülen kapsamlı incelemeler sonucunda, Türkiye'ye gönderilen konteynerler içerisinde yaklaşık 4 bin 200 ton yasa dışı tekstil atığına rastlandığı belirlendi. Yapılan ortak operasyonlarda ise Mersin Limanı'nda yanlış beyan edilerek ülkeye sokulmaya çalışılan 768 ton tekstil atığına el konuldu. Bu denetimler ve el koyma süreçleri nedeniyle limanda yoğun bir konteyner birikimi meydana geliyor. Gemilerin günlerce liman açıklarında beklemek zorunda kalması, hem ithalatçı hem de ihracatçı firmalar için ciddi ek maliyetler anlamına geliyor.
Mersin Çevre ve Doğa Derneği Başkanı Sabahat Arslan, ithal edilen atıkların yalnızca küçük bir kısmının gerçekten geri dönüştürülebildiğini, geri kalan büyük bölümünün ise doğaya terk edildiğine dair ciddi bulgular olduğunu belirtti. Arslan, son zamanlarda Mersin sahillerinde gözlemlenen yoğun plastik atık kirliliğinin de kaynağının bu geri dönüştürülemeyen ithal atıklar olabileceği ihtimalini vurguladı. Bu durum, Türkiye'nin bir atık çöplüğü haline gelme tehlikesini gözler önüne seriyor. Çin'in 2018 yılında plastik atık ithalatını yasaklamasının ardından Avrupa'nın gözü Türkiye'ye çevrilmiş durumda. Eurostat verilerine göre, Avrupa Birliği 2024 yılında Türkiye'ye yaklaşık 12,25 milyon ton atık ihraç etti; bunun 426 bin tonu plastik atık. Araştırmacı Berk Butan, Avrupa Birliği'nin 2026'da yürürlüğe koyacağı yeni düzenlemelerle, OECD üyesi olan Türkiye'nin çok daha büyük miktarlarda plastik atıkla yüzleşebileceği uyarısında bulunuyor. Butan, geçici kotalar yerine kesin ve kalıcı bir ithalat yasağının acilen hayata geçirilmesi gerektiğini savunuyor.
