Azerbaycan'da Binlerce Yıllık Gizemli Taş Küre Bulundu
Azerbaycan'ın Celilabad bölgesinde yer alan Paşa Tepe Neolitik yerleşiminde yürütülen arkeolojik kazılar, tarihin derinliklerinden günümüze ulaşan olağanüstü bir eseri gün yüzüne çıkardı. Ekipler, binlerce yıl boyunca toprağın altında gizemini koruyan, şimdiye dek benzerine rastlanmamış, kusursuz cilalanmış bir taş küreyi keşfetti. Bu dikkat çekici buluntu, Neolitik döneme ait taş işçiliğinin ulaştığı seviyeyi gözler önüne sererken, aynı zamanda bölgenin antik geçmişine dair önemli soruları da beraberinde getiriyor.
Yaklaşık 10 santimetre çapında ve 1,87 kilogram ağırlığında olduğu belirlenen bu olağanüstü nesne, bilim insanları tarafından bölgede bulunan Neolitik döneme ait en dikkat çekici taş eserlerden biri olarak nitelendiriliyor. Kazı çalışmaları, Azerbaycan Milli Bilimler Akademisi Arkeoloji ve Antropoloji Enstitüsü'nden araştırmacı Vefa Mahmudova'nın başkanlığında sürdürülüyor. Elde edilen ilk bulgulara göre, taş kürenin Güney Kafkasya coğrafyasında şimdiye kadar ortaya çıkarılan benzer objelerle doğrudan bir ilişkisi bulunmuyor. Bu benzersizlik, eserin bilimsel açıdan taşıdığı değeri daha da artırıyor ve üzerinde yoğunlaşılmasını gerektiriyor.
Taş kürenin en çarpıcı özelliği, neredeyse kusursuz bir küresel forma sahip olması. Üzerinde herhangi bir yazı, sembol, ip geçirmek için tasarlanmış bir delik veya herhangi bir kullanım amacını işaret eden belirgin bir iz bulunmaması, eserin nasıl bir amaçla üretildiği sorusunu daha da karmaşık hale getiriyor. Bilim dünyası, bu gizemli kürenin muhtemelen törensel amaçlarla kullanılmış olabileceği veya belirli bir standart ağırlık ölçüsü birimi olarak işlev görmüş olabileceği yönünde çeşitli hipotezler üretiyor. Ancak bu teorileri destekleyecek somut kanıtlar henüz gün yüzüne çıkmış değil. Uzmanlar, kürenin üretim tekniklerini ve gerçek kullanım amacını aydınlatmak amacıyla kapsamlı laboratuvar analizleri yapmayı planlıyor.
Paşa Tepe'deki arkeolojik faaliyetler, yalnızca bu gizemli taş küre ile sınırlı kalmadı. Aynı alanda, Orta Çağ dönemine ait olduğu tahmin edilen seramikten yapılmış su boru hatları da bulundu. Arkeologlar, bu antik su sisteminin, geçmişte yerleşim yerlerine su taşımak ya da atık su tahliyesi amacıyla kullanılmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Bölgede devam eden kazı çalışmalarının, Güney Kafkasya'nın tarih öncesi dönemlerine, antik yerleşim düzenlerine ve farklı kültürler arasındaki etkileşimlere dair yepyeni ve değerli bilgileri gün ışığına çıkarması bekleniyor. Bu keşifler, bölgenin zengin tarihi mirasını anlamamızda önemli bir adım teşkil ediyor.
