Azerbaycan'ın Diplomatik Girişimiyle İsrail'den 'Ermeni Soykırımı' Adımı Geri Çekildi

İsrail'de, 1915 olaylarının 'soykırım' olarak nitelendirilmesine yönelik hükümet düzeyinde alınan karar, son anda yaşanan diplomatik gelişmeler nedeniyle İsrail Meclisi'nin (Knesset) gündeminden çıkarıldı. Başlangıçta Türkiye ile gerginlik yaratma potansiyeli taşıyan bu adımın, Azerbaycan'ın yoğun diplomatik temasları sonucunda ertelendiği iddia ediliyor. İsrail'in önde gelen gazetelerinden Haaretz'in edindiği bilgilere göre, Başbakan Binyamin Netanyahu, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Dış Politika Danışmanı Hikmet Hacıyev'in doğrudan müdahalesiyle oylama sürecini durdurdu.

Edinilen ilk bilgilere göre, İsrail hükümeti geçtiğimiz ay söz konusu tanıma kararını oybirliğiyle almıştı. Ancak bu kararın, ülkenin yasama organı olan Knesset'in yaz tatili öncesindeki son oturumlarının gündemine taşınmadığı anlaşıldı. Haaretz gazetesine konuşan ve kimliği gizli tutulan İsrailli bir yetkili, Başbakan Netanyahu'nun, Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar tarafından desteklenen bu sürecin ilerlemesini engellemek için bizzat devreye girdiğini öne sürdü. Bu gelişmenin ardından, Hacıyev'in İsrail Başbakanlık Ofisi ile temas kurduğu ve bunun üzerine İsrailli yetkililerin Azerbaycan yönetimine, konunun meclis gündeminden çıkarıldığı ve mevcut yasama dönemi içerisinde oylanmayacağı bilgisini ilettiği belirtildi.

İddiaların merkezindeki isimlerden İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa'ar'ın ofisinden ise çelişkili bir açıklama geldi. Bakanlık tarafından yapılan resmi açıklamada, oylamanın Başbakan Netanyahu'nun müdahalesiyle iptal edildiği yönündeki haberler kesin bir dille yalanlandı. Açıklamada, "Soykırımın tanınmasına ilişkin hükümet kararı oybirliğiyle kabul edilmiştir. Bu karar değiştirilmeyecektir; önemli ve tarihi olan gerçek budur" denildi. Ancak bu açıklamada, alınan kararın neden Knesset gündemine getirilmediğine dair herhangi bir açıklama yapılmadı, bu durum çeşitli spekülasyonlara yol açtı.

Azerbaycan medyasında da geniş yankı bulan benzer iddialar yer aldı. Azerbaycan merkezli Haqqin.az haber sitesi, Bakü yönetiminin İsrail'in aldığı tanıma kararına itirazlarının İsrail tarafından dikkate alındığını, bu girişimin durdurulduğunu ve teklifin gelecekte yeniden gündeme gelmesini engelleyecek adımların atıldığını duyurdu. Bakü yönetimi daha önce de İsrail hükümetinin bu kararını sert bir dille eleştirmişti. Azerbaycan Dışişleri Bakanlığı, 1915 olaylarının tanınmasını "tarihsel gerçeklerin çarpıtılması" olarak değerlendirmişti. Bakanlık, hukuki ve akademik bir temeli bulunmayan bu tür siyasi hamlelerin, bölgedeki ayrışmaları derinleştireceği ve barış çabalarına zarar vereceği uyarısında bulunarak, kararın yeniden gözden geçirilmesini talep etmişti.