BM Genel Sekreteri Guterres'ten Uluslararası Hukuk Çağrısı
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, küresel ölçekte uluslararası hukuka yönelik saygının endişe verici boyutlarda azaldığına dikkat çekerek, tüm üye devletleri Birleşmiş Milletler Anlaşması'nın temel ilkelerine ve uluslararası hukukun üstünlüğüne bağlı kalmaya davet etti. Guterres, "BM Şartı'nın amaç ve ilkelerini savunmak ve BM merkezli uluslararası sistemi güçlendirmek" başlığı altında düzenlenen Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi toplantısında yaptığı konuşmada, Birleşmiş Milletler Anlaşması'nın insanlık için bir yol gösterici niteliği taşıdığını vurguladı. Bu anlaşmanın, hem büyük hem de küçük ölçekli tüm devletlerin adalet ve uluslararası hukuk prensiplerine uygun hareket etme yükümlülüğünü ortaya koyduğunu belirtti.
Genel Sekreter Guterres, mevcut küresel durumun, Birleşmiş Milletler Anlaşması'nın temel amaç ve ilkeleri üzerinde ciddi bir baskı oluşturduğunu ifade etti. Guterres, "Uluslararası hukuka olan saygının tehlikeli bir şekilde aşınmasına tanıklık ediyoruz. Temel prensipler sorgulanıyor ya da tamamen göz ardı ediliyor. Hukuk ihlalleri karşılıksız kalıyor ve cezasızlık hali yaygınlaşıyor." şeklinde konuştu. Dünyadaki çatışma ortamlarının giderek arttığına ve yoğunlaştığına değinen Guterres, Birleşmiş Milletler'in kuruluşundan bu yana en yüksek sayıda çatışma ile karşı karşıya olunduğunu altını çizdi. Bu durumun, küresel barış ve istikrar için büyük bir tehdit oluşturduğunu dile getirdi.
Guterres, konuşmasında güncel küresel gelişmelere de yer verdi. Rusya ile Ukrayna arasındaki gerilimin ve çatışmaların son dönemde tırmandığına, İsrail'in Lübnan'daki saldırılarını artırdığına ve Gazze'de ateşkesin sürekli olarak ihlal edildiğine dikkat çekti. Ayrıca, Amerika Birleşik Devletleri ve İran arasında Körfez bölgesindeki gerilimi azaltmaya yönelik yürütülen diplomatik çabaların henüz somut bir sonuç vermediğini belirtti. Bu bölgelerdeki istikrarsızlığın, küresel güvenlik üzerinde olumsuz etkiler yarattığını vurguladı. Hızlanan ve küresel istikrarı bozma potansiyeli taşıyan bir silahlanma yarışının yanı sıra, insan haklarının da topyekûn bir saldırı altında olduğunu dile getirdi.
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri, barış ve kalkınma arasındaki hayati bağın giderek daha fazla baskı altına girdiğine işaret etti. Guterres, "Eşitsizlikler derinleşiyor. Pek çok gelişmekte olan ülke, ağır borç yükü altında eziliyor ve gerekli finansmana erişimde büyük zorluklar yaşıyor. Bu durum, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri'ne ulaşılmasını giderek daha da imkansız hale getiriyor." ifadelerini kullandı. Tüm bu karmaşık sorunların üstesinden gelebilmek için çatışmaların önlenmesine yönelik yatırımların artırılması ve uluslararası hukukun kararlılıkla savunulması gerektiğini vurgulayan Guterres, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin mevcut yapısının da günümüz dünyasının jeopolitik gerçeklerini daha iyi yansıtacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini savundu. Özellikle Afrika kıtasının Konsey'de daimi bir temsil hakkına sahip olmamasının tarihi bir adaletsizlik olduğunu ve bunun Konsey'in güvenilirliğini zedelediğini ekledi. Son olarak, daha geniş bir uluslararası işbirliği sistemini güçlendirme gerekliliğine değinerek, üye devletleri Birleşmiş Milletler Anlaşması'na ve uluslararası hukuka bağlılıklarını sürdürmeye çağırdı.
