Boşanma Sonrası Soyadı Değişikliği: Diploma Güncelleme Hakkı Tescillendi
Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), önemli bir karara imza atarak, boşandıktan sonra resmi kimlik bilgilerindeki soyadı değişen bir kişinin, yüksek lisans diplomasının güncel soyadına uygun hale getirilmesi yönündeki talebini haklı buldu. Marmara Üniversitesi'ne gönderilen tavsiye kararında, kişisel bilgilerin güncelliğinin sağlanması gerektiği belirtildi. Bu gelişme, vatandaşların kişisel durumlarındaki değişikliklerin resmi evraklara yansıtılmasındaki bürokratik süreçlere ışık tutuyor.
Marmara Üniversitesi'nden mezun olduktan sonra boşanan ve bu süreçte nüfus kayıtlarındaki soyadını değiştiren bir vatandaş, elindeki yüksek lisans diplomasının güncel kimlik bilgilerine uygun hale getirilmesi için üniversiteye başvurdu. Ancak üniversite yönetimi, bu talebi belirli prosedürlere uymadığı gerekçesiyle reddetti. Red cevabı üzerine mağdur olduğunu düşünen vatandaş, hak arayışı için Kamu Denetçiliği Kurumu'na başvurusunu iletti.
Kamu Denetçiliği Kurumu, başvurucunun durumunu titizlikle inceledikten sonra üniversitenin işlemiyle ilgili haklı bir gerekçe sunamadığına kanaat getirdi. Kurum, yaptığı değerlendirmede, diplomaların düzenlenmesi ve güncellenmesi konusunda üniversitelerin bir takdir yetkisi bulunduğunu ancak bu yetkinin, öğrencilerin gelecekteki çalışma hayatlarını ve kişisel haklarını koruyacak şekilde, kamu yararı ve hizmet gereklerine uygun biçimde kullanılması gerektiğini vurguladı. Kararda, soyadı değişikliği gibi özel hayatla ilgili bir durumun, bireyin mağduriyetine yol açacak şekilde ele alınmaması gerektiği ifade edildi.
Kararın gerekçesinde, boşanma sonucu soyadı değişen kişinin diplomasının güncellenmesi talebinin reddedilmesinin, özel hayata saygı hakkına bir müdahale teşkil edebileceği belirtildi. Bu tür müdahalelerin, Anayasa'da belirtilen haklı gerekçelere dayanması ve demokratik toplum düzeninin zorunlu kıldığı koşulları karşılaması gerektiği hatırlatıldı. Başvurucunun talebinin üniversite tarafından somut ve zorunlu bir sebep gösterilmeksizin reddedilmesinin, birey ile kamu yararı arasında kurulması gereken dengenin başvurucu aleyhine bozulmasına yol açtığı ve idarenin bireye orantısız bir yük yüklediği değerlendirmesi yapıldı. Bu bağlamda KDK, Marmara Üniversitesi Rektörlüğü'ne, diplomayı güncel kimlik bilgilerine uygun olarak yeniden düzenlemesi yönünde tavsiyede bulundu.
