Brent Petrol 101 Dolar Seviyesine Geriledi: Neler Etkili Oldu?
Uluslararası petrol piyasalarında son dönemde gözlemlenen dalgalanmalar devam ediyor. Brent petrolün varil fiyatı, küresel vadeli işlem borsalarında 101 dolar seviyelerinin altına gerileyerek 101,78 dolardan işlem görmeye başladı. Cuma günü 105 dolar gibi önemli bir direnci aşan Brent petrolü, gün sonunda 103,87 dolardan kapanış yapmıştı. Bugünkü işlem seansının ilk saatlerinde, özellikle kasım vadeli Brent petrol kontratlarında %2'ye yakın bir değer kaybı yaşanması dikkat çekti. Bu düşüş trendi, sadece Brent petrolü ile sınırlı kalmadı. Aynı dakikalarda işlem gören Batı Teksas (WTI) türü ham petrolün kasım vadeli fiyatları da 94,04 dolara kadar gerileyerek benzer bir düşüş eğilimi sergiledi.
Petrol fiyatlarındaki bu düşüşün arkasında yatan temel nedenlerden biri, Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasındaki diplomatik temasların yeniden canlanma potansiyeli olarak öne çıkıyor. Katar Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Macid el-Ensari'nin yerel basına yaptığı açıklamalar, Washington ve Tahran arasında yaklaşık iki haftadır devam eden görüşmelerin yeniden başlaması için çeşitli fikirlerin değerlendirildiğini ortaya koydu. Katar'ın arabuluculuk rolünü üstlendiği bu süreçte, hem Tahran hem de Washington ile temasların sürdüğü ve taraflar arasında ilerleme sağlanması amacıyla diplomatik girişimlerin hız kazandığı belirtildi. Ensari, ABD yönetimindeki bazı yetkililerden, Washington'un bir anlaşmaya varma konusundaki istekliliğine dair teyit aldıklarını da sözlerine ekledi. Bu tür diplomatik gelişmeler, bölgedeki olası gerilimlerin azalması ve petrol arzına ilişkin risklerin hafiflemesi beklentilerini güçlendirerek, petrol fiyatları üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşturuyor.
Küresel petrol arzı cephesinde de önemli gelişmeler yaşanıyor. Yemen'deki Husilerin Suudi Arabistan'ın stratejik öneme sahip Doğu-Batı Petrol Boru Hattı'na yönelik saldırılarının ardından, ülkenin petrol ihracatında bir toparlanma süreci başladığı gözlemleniyor. Bu saldırılar öncesinde şirketin Hürmüz Boğazı üzerinden yaptığı ihracatta düşüş yaşanmıştı. Ancak, uluslararası enerji takip kuruluşlarının paylaştığı geçici verilere göre, Suudi Arabistan'ın ham petrol ihracatı ağustos ayında günlük 2,4 milyon varil ile 2013 yılından bu yana en düşük seviyeye inmişti. Eylül ayında ise bu rakamın günlük 4 milyon varilin üzerine çıkarak önemli bir toparlanma gösterdiği belirtiliyor. JPMorgan analistlerinin yaptığı değerlendirmeler de bu toparlanmayı destekler nitelikte. Analistler, 18 Eylül itibarıyla yaptıkları analizlerde, Suudi Arabistan'daki boru hattı kesintisine rağmen Orta Doğu'dan yapılan petrol sevkiyatlarının güçlü seyrini koruduğuna dikkat çektiler. Bölgedeki toplam petrol akışının son on günde günlük ortalama 17,1 milyon varil olduğu ve bunun 2025 yılı ortalamasının yalnızca günlük 6,1 milyon varil altında kaldığı bilgisi paylaşıldı.
Petrol fiyatları üzerindeki bir diğer önemli baskı unsuru ise Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası'nın (Fed) para politikalarına ilişkin beklentiler olarak görülüyor. Fed'in geçtiğimiz hafta aldığı ve Temmuz 2023'ten bu yana ilk kez faiz artırımını gerçekleştirmesinin ardından, yıl sonuna kadar ilave bir faiz artışı daha yapabileceği yönündeki beklentiler, petrol piyasalarında fiyatları aşağı çekmeye devam ediyor. ABD'de enerji maliyetlerindeki artışın Fed'in daha sıkı para politikası izlemesi yönündeki beklentileri güçlendirmesi, küresel ekonomik aktivite ve dolayısıyla petrol talebinde bir yavaşlama olabileceği öngörülerini beraberinde getiriyor. Ayrıca, sıkılaşan para politikası beklentileri, Amerikan dolarının diğer para birimleri karşısında değer kazanmasına neden oluyor. Bu durum, dolar dışı para birimleri kullanan ülkeler için petrolü daha pahalı hale getirerek talebi olumsuz etkiliyor ve fiyatlar üzerinde ek bir baskı oluşturuyor. Bu hafta Fed yetkililerinden gelecek açıklamalar ve yönlendirmeler, piyasaların yakından takip edeceği önemli gelişmeler arasında yer alıyor. Teknik olarak incelendiğinde, Brent petrolde 105,80 doların önemli bir direnç seviyesi, 101,48 doların ise destek noktası olarak takip edileceği belirtiliyor.
