Cebelitarık Sınırında Tarihi Dönüşüm: Yüz Yıllık Kontroller Kalktı
Britanya'nın denizaşırı toprağı olan Cebelitarık ile İspanya arasındaki sınırda, yüz yılı aşkın bir süredir devam eden katı kontrol uygulamalarına resmen son verildi. 15 Temmuz 2026 gecesi yarısını geride bırakan itibarıyla, iki bölge arasındaki geçişlerde uygulanan sınır kontrolleri kaldırıldı. Daha önceki dönemlerde, sınır noktalarında bulunan güvenlik bariyerleri ve 1908 yılında inşa edilmiş olan metal çitler de sökülerek ortadan kaldırılmıştı. Bu köklü değişiklikle birlikte, iki komşu bölge arasındaki uzun soluklu sınır uygulamaları tarihin tozlu sayfalarına karıştı.
Alman kamu yayın kuruluşu Tagesschau'nun aktardığı bilgilere göre, Cebelitarık ile İspanya arasındaki sınırda bir asırdan fazladır süregelen kontroller, imzalanan yeni bir anlaşma ile birlikte yürürlükten kaldırıldı. Bu önemli gelişme sonrasında, Birleşik Krallık'a bağlı bu stratejik bölgeye yapılacak giriş ve çıkışlarda artık Schengen Bölgesi kurallarının uygulanacağı belirtildi. Bu yeni dönem, hem bölge sakinleri hem de sık sık geçiş yapanlar için önemli kolaylıklar getirmeyi hedefliyor.
İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Álvarez, bu tarihi düzenlemeyi adeta bir dönüm noktası olarak tanımlayarak, özellikle her gün İspanya'dan Cebelitarık'a çalışmak için geçiş yapan binlerce kişinin hayatını kolaylaştıracağına dikkat çekti. Mevcut verilere göre, her gün 15 binden fazla insan, İspanya topraklarından Cebelitarık'a geçiş yapıyor. Bu geçişi yapanların büyük bir çoğunluğunu, iki bölge arasında gidip gelerek işlerini yürüten çalışanlar oluşturuyor. Eski uygulamada, özellikle sabah ve akşam saatlerinde yaşanan yoğunluk nedeniyle uzun araç ve yaya kuyrukları oluşuyor, bu da geçiş sürelerinin saatlere kadar uzamasına neden oluyordu.
Birleşik Krallık'ın Avrupa Birliği'nden ayrılma süreci olan Brexit sonrası dönemde Cebelitarık'ın statüsü de önemli bir değişim gösterdi. Avrupa Birliği dışına çıkan bölge, Brexit referandumunda halkın yaklaşık yüzde 96'sının birlik içinde kalma yönünde oy kullanmasına rağmen, sonuç itibarıyla AB dışında kalmak durumunda kaldı. Cebelitarık'ın hukuki ve siyasi statüsü uzun yıllardır Madrid ve Londra yönetimleri arasında diplomatik gerilimlere sebep olmuştur. İspanya, bölgeyi hala bir 'koloni' olarak görmekte ve hukuka aykırı bir şekilde işgal edilmiş bir toprak parçası olarak nitelendirmektedir. Buna karşın Birleşik Krallık, bölgedeki egemenlik haklarını savunmaktadır. Cebelitarık, tarihinde 1704 yılında Büyük Britanya'nın kontrolüne geçmiş ve bu durum 1713 tarihli Utrecht Antlaşması ile uluslararası alanda resmiyet kazanmıştır.
