Çin Emlak Devi Evergrande'in Kurucusu Hui Ka Yan'a Müebbet Hapis Cezası
Çin'de gayrimenkul sektörünü sarsan ve küresel finans piyasalarında endişe yaratan büyük bir gelişme yaşandı. Ülkenin önde gelen emlak şirketlerinden Evergrande'in kurucusu ve eski başkanı Hui Ka Yan, mali tablolarda büyük çaplı tahrifat yapma, rüşvet alma ve yasa dışı yollarla menkul kıymet ihraç etme gibi ciddi suçlamalarla karşı karşıya kaldı. Şenzen Orta Halk Mahkemesi'nde görülen davada, Hui Ka Yan'a müebbet hapis cezası verilmesi kararlaştırıldı. Bu karar, Evergrande şirketinin yaklaşık beş yıl önce başlayan çöküş sürecinin ardından geldi.
Mahkeme tarafından yapılan açıklamada, Hui Ka Yan'ın birden fazla suçtan sorumlu tutulduğu ve tüm mal varlığına el konulacağı belirtildi. Bu kapsamda, ana şirket Evergrande'e 1,3 milyar Amerikan Doları tutarında bir para cezası kesilirken, şirketin anakaradaki kolu olan Evergrande Gayrimenkul'e ise 1 milyar Amerikan Doları para cezası uygulandı. Bu devasa cezalar, şirketin mali disiplinsizliğinin ve yasa dışı faaliyetlerinin boyutunu gözler önüne seriyor. Hui Ka Yan'ın, 2016 ile 2021 yılları arasında şirketin mali durumunu yapay olarak yüksek göstermek ve mevcut borçlarını gizlemek amacıyla mali tabloları sürekli olarak manipüle ettiği tespit edildi. Bu eylemlerin ulusal yasa ve düzenlemeleri ciddi şekilde ihlal ettiği sonucuna varıldı.
Suçlamalar bunlarla da sınırlı kalmadı. Hui Ka Yan'ın, kamu fonlarını yasa dışı yollarla toplamak, rüşvet ilişkilerine girmek ve sahte menkul kıymetler ihraç etmek gibi eylemleri de mahkeme kayıtlarına geçti. 2017 yılında Çin'in en zengin kişisi unvanını taşıyan Hui Ka Yan, daha önce de zimmete para geçirme ve rüşvet suçlamalarını kabul etmişti. Evergrande'in anakara operasyonları da geçmişte benzer şekilde cezalandırılmıştı. 2019 ve 2020 yıllarında gelirlerini yaklaşık 80 milyar Amerikan Doları kadar fazla gösterdiği gerekçesiyle 2024 yılında 580 milyon Amerikan Doları'na yakın bir cezaya çarptırılmıştı. Bu durum, şirketin sistematik olarak gerçeği yansıtmayan bilgilerle piyasayı yönlendirmeye çalıştığını gösteriyor.
Evergrande'in 2021 yılı sonundaki uluslararası temerrüdüyle birlikte 300 milyar Amerikan Doları'nı aşan borcu, şirketin borca dayalı büyüme stratejisinin çöküşünü simgeledi. Bu kriz, Çin'in genel gayrimenkul sektörüne de yayılarak sektörel bir baskı oluşturdu. Yeni konut fiyatlarındaki düşüş eğilimi ve yatırım harcamalarındaki azalma devam ederken, 2009 yılında Hong Kong borsasında işlem görmeye başlayan Evergrande, geçen yaz hisse senedi listesinden çıkarılarak tasfiye sürecine girdi. Bu süreç, şirketin denetim firması PwC'yi de etkiledi. Çinli yetkililerin 2024'te kestiği 441 milyon yuanlık cezanın ardından, Hong Kong finansal denetleyicileri de nisan ayında firmaya toplam 1,3 milyar Hong Kong Doları ceza verdi. Tasfiye memurları, denetimdeki ihmaller nedeniyle PwC'den 8 milyar Amerikan Doları'ndan fazla tazminat talep ederken, mahkeme süreci devam ediyor.
