Çin'in Dev İklim Mühendisliği Projesi Beklenmedik Şekilde Sonlandı
Çin Halk Cumhuriyeti, küresel iklim mühendisliği alanında iddialı bir adım atarak hayata geçirdiği 'Tianhe' (Göksel Nehir) adlı devasa yapay yağmur projesini durdurma kararı aldı. Milyarlarca insanın su ihtiyacını karşılayan Tibet Platosu'nda başlatılan bu proje, atmosferdeki bulutları yönlendirerek kurak bölgelere su taşımayı hedefliyordu. Projenin temel mantığı, roketlerle atmosfere özel kimyasal parçacıklar püskürterek bulut tohumlama tekniğini kullanmaktı. Bu sayede, Güney Asya'dan gelen nemli hava kütlelerinin yakalanarak ülkenin hayati akarsuları olan Sarı Nehir ve Yangtze gibi su kaynaklarına yönlendirilmesi amaçlanıyordu. Pekin yönetimi, bu yapay yöntemlerle Çin'in yıllık su gereksiniminin önemli bir bölümünü, yaklaşık yüzde yedisini karşılamayı planlıyordu.
Ancak, milyarlarca dolarlık devasa bir bütçeyle hayata geçirilen ve on binlerce kişiye istihdam sağlayan bu iddialı proje, bilim camiasından ciddi eleştirilerle karşılaştı. Uzmanlar, atmosferdeki hava olaylarının son derece karmaşık bir yapıya sahip olduğunu ve mevcut teknolojik imkanlarla bu denli büyük ölçekte bir kontrolün sağlanmasının mümkün olmadığını belirttiler. Bilim insanları, projenin hedeflerinin, güncel bilimsel ve teknolojik sınırların ötesinde bir vizyonu temsil ettiğini vurguladılar. Bu teknik ve bilimsel çıkmazlar, projenin geleceği hakkında ciddi şüpheler doğurdu.
Yaşanan bu zorluklar neticesinde, 2022 yılı itibarıyla projenin kapsamı önemli ölçüde daraltıldı. Çin hükümetinin son beş yıllık kalkınma planı kapsamında yer alan 'Tianhe' projesi, planlardan tamamen çıkarılarak sessiz sedasız bir şekilde rafa kaldırıldı. İklim kontrolü alanındaki bu büyük girişimin beklenen sonuçları vermemesi üzerine, Çin'in odak noktası farklı mega altyapı projelerine kaydırıldı. Ülke, özellikle devasa ticaret kanalı ve yenilenebilir enerji santralleri gibi projelere ağırlık vermeye başladı.
Bu kapsamda, Eylül 2026'da faaliyete geçmesi planlanan 134 kilometrelik devasa ticaret kanalının inşası hızlandırıldı. Ayrıca, 2.000 megavatlık kapasiteye sahip olacak dünyanın en büyük açık deniz rüzgar enerjisi santralinin yapımına da büyük önem veriliyor. Bu yeni mega projeler, Çin'in altyapı ve enerji alanındaki vizyonunu yansıtırken, iklim mühendisliği alanındaki önceki deneyiminden çıkarılan derslerin de bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Çin'in bu stratejik yönelimi, ülkenin gelecekteki kalkınma hamlelerinde hangi alanlara öncelik vereceğine dair önemli ipuçları sunuyor.
