Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD Ziyareti ve İran Bağlantılı Adımlar
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'na iştirak etmek üzere Amerika Birleşik Devletleri'ne bir ziyaret gerçekleştirecek. Planlanan bu önemli seyahat, 20 Eylül ile 23 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleşecek. Bu ziyaret kapsamında, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun genel görüşmelerine katılım sağlayacak olan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, 22 Eylül tarihinde New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'na hitap etmesi öngörülüyor. Ayrıca, ziyaret programı çerçevesinde Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri ile ve farklı devletlerin liderleriyle ikili temaslarda bulunması bekleniyor.
Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD ziyaretine dair resmi bir bilgilendirme yaptı. Duran, yaptığı açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu genel görüşmelerine katılmak amacıyla Amerika Birleşik Devletleri'ni ziyaret edeceğini belirtti. 'Güveni yeniden inşa etmek, dönüşümü yönetmek: Herkes için sonuç üreten bir Birleşmiş Milletler' ana teması etrafında şekillenecek olan Genel Kurul'un ilk gününde, yani 22 Eylül'de Cumhurbaşkanı'nın konuşmasını yapacağını ifade etti. Ayrıca, ziyaret esnasında Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri'nin yanı sıra, çeşitli ülkelerin devlet ve hükümet başkanlarıyla da ikili görüşmeler gerçekleştireceğini vurguladı. Bu kapsamda, Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan Türk vatandaşlarının temsilcileri, Türk-Amerikan iş dünyası temsilcileri ve düşünce kuruluşlarının yetkilileri ile bir araya geleceği çeşitli programlara da katılmasının planlandığını sözlerine ekledi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Amerika Birleşik Devletleri'ne yapacağı ziyaret öncesinde, Türkiye'de İran ile bağlantılı finansal kuruluşlara yönelik önemli adımlar atıldı. Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), 16 Eylül tarihinde aldığı bir kararla Golden Global Yatırım Bankası'nın hisselerinin büyük bir kısmının, temettü dışındaki ortaklık haklarının Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF) tarafından kullanılmasını kararlaştırdı. Bu karar, bankanın toplamda yüzde 99,98'lik payını kapsıyor ve özellikle Emir Kaya, Salih Berberoğlu ve Recep Kaba'ya ait hisseleri ilgilendiriyor. Bu düzenleme, hisse mülkiyetinin doğrudan TMSF'ye devri anlamına gelmese de, yönetim ve oy hakları gibi konularda TMSF'nin yetki sahibi olmasını sağlıyor. Daha önceki dönemlerde Golden Global Yatırım Bankası, Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı tarafından İran'a yönelik uygulanan yaptırımlar kapsamında hedef alınmıştı. ABD makamları, bankanın İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü adına finansal işlemleri kolaylaştırdığı yönünde suçlamalarda bulunmuştu. Banka yönetimi ise bu iddiaları reddetmişti.
İran merkezli bir diğer kuruluş olan Bank Mellat'a yönelik de BDDK tarafından bir karar alındı ve 18 Eylül'de Resmi Gazete'de yayımlandı. Bu karar ile Bank Mellat'ın İstanbul'daki Türkiye Merkez Şubesi'nin faaliyet izni iptal edildi. BDDK, bu kararın 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun ilgili maddesi uyarınca alındığını belirtti. Gerekçe olarak, bankanın faaliyetlerinin devam etmesinin mevduat ve katılım fonu sahiplerinin hakları ile genel olarak mali sistemin güvenliği ve istikrarı açısından risk teşkil ettiği gösterildi. 1982 yılından bu yana Türkiye'de faaliyet gösteren Bank Mellat'ın İstanbul'un yanı sıra Ankara ve İzmir'de de şubeleri bulunuyordu ve Türkiye ile İran arasındaki ticari işlemlerde önemli bir finansal köprü görevi görüyordu.
Bu gelişmelerin yanı sıra, İran merkezli havayolu şirketi Mahan Air de Türkiye'ye yönelik uçuşlarıyla ilgili bir karar aldı. Şirket, İstanbul ve Ankara'ya yapacağı seferleri, ikinci bir duyuruya kadar 21 Eylül tarihinden itibaren geçici olarak durduracağını açıkladı. Bu kararın sadece Türkiye uçuşlarını değil, aynı zamanda Umman ve Gürcistan seferlerini de kapsadığı belirtildi. Bu durum, uçuşların Türkiye tarafından bir yasaklama sonucu değil, tamamen havayolu şirketinin kendi aldığı bir karar olduğunu gösteriyor. Mahan Air daha önce de ABD tarafından İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü ve Hizbullah'a destek sağladığı gerekçesiyle yaptırımlara tabi tutulmuştu. Türkiye'nin bu son dönemde İran bağlantılı finans kuruluşlarına yönelik aldığı önlemler ve Mahan Air'in Türkiye uçuşlarını askıya alma kararı, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Amerika Birleşik Devletleri ziyaretinin öncesine denk gelmesiyle dikkat çekici bir zamanlama sergiledi. Ancak, bu gelişmelerin tamamının doğrudan Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın ABD ziyaretiyle bağlantılı olduğuna dair resmi bir açıklama bulunmamaktadır. Özellikle Bank Mellat'ın faaliyet izninin kaldırılmasına ilişkin BDDK tarafından yapılan resmi açıklama, doğrudan mali sistemin güvenliği ve mevduat sahiplerinin haklarına yönelik riskler üzerinden gerekçelendirilmiştir.
