Danimarka'da Şaşırtan Uygulama: Sokak Lambaları Kırmızıya Döndü
Danimarka'nın Gladsaxe belediyesi, kent aydınlatması konusunda yenilikçi bir adıma imza atarak, biyoçeşitliliğin korunması amacıyla belirli cadde ve sokaklarda kırmızı renkte LED aydınlatma sistemini hayata geçirdi. Bu dikkat çekici proje, 'Lighting Metropolis – Green Mobility' adlı Avrupa Birliği destekli bir program çerçevesinde yürütülüyor. Program, kentlerin aydınlatma stratejilerini biyoçeşitlilik politikaları, iklim değişikliğiyle mücadele hedefleri ve kentsel altyapı tasarımıyla entegre etmeyi amaçlıyor.
Bu uygulamanın temelinde, bölgede yaşayan ve ekolojik denge için hayati önem taşıyan yedi yarasa türünün korunması yatıyor. Özellikle cüce yarasa ve kahverengi uzun kulaklı yarasa gibi türlerin, geleneksel beyaz LED aydınlatmanın yarattığı yapay ışık kirliliğinden olumsuz etkilendiği bilimsel çalışmalarla ortaya konulmuş durumda. Bu beyaz ışığın, yarasaların doğal davranışlarını, beslenme alışkanlıklarını ve yön bulma yeteneklerini bozduğu gözlemlenmiştir. Yapılan araştırmalar, daha kısa dalga boylarına sahip beyaz ışığın aksine, kırmızı spektrumdaki ışığın bu hassas canlıların ekolokasyon yeteneklerine ve beslenme düzenlerine daha az müdahale ettiğini gösteriyor.
Gladsaxe Belediyesi'nin trafik mühendislerinden Jonas Jorgensen, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, tam bir karanlığın sağlanamadığı durumlarda kırmızı aydınlatmanın mevcut koşullar altında en etkili çözüm olduğunu belirtti. Jorgensen, bu uygulamanın aynı zamanda ekolojik hassasiyetlerle temel güvenlik gereksinimleri arasında dikkatli bir denge kurulduğunun altını çizdi. Proje kapsamında, yoğun yaya ve araç trafiğine sahip bölgelerde standart sıcak beyaz ışık kullanılırken, yaban hayatının yoğun olduğu ve potansiyel olarak etkilenebileceği alanlarda kırmızı ışıklandırmaya geçiş yapılıyor. Bu strateji, hem insan güvenliğini hem de doğal yaşamın devamlılığını gözetiyor.
Tasarım firması Light Bureau ile iş birliği içinde yürütülen bu projeyle, Gladsaxe genelinde yaklaşık beş bin aydınlatma direğinin modern kırmızı LED sistemleriyle değiştirilmesi hedefleniyor. Danimarka ve komşu İsveç'teki benzer projelerle birlikte, toplamda elli binden fazla aydınlatma armatürünün yenilenmesi planlanıyor. Akıllı LED sistemleri, eski sodyum buharlı ve halojen lambalara kıyasla daha az enerji tüketiyor. Karartma ve hareket algılama gibi akıllı özellikler sayesinde, hem işletme maliyetlerinin düşürülmesi hem de enerji tüketiminin azaltılarak emisyon hedeflerine ulaşılması amaçlanıyor. Danimarka'nın Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları'nı benimseyen ilk belediyelerinden biri olan Gladsaxe, bu adımla Birleşmiş Milletler'in belirlediği sürdürülebilir şehirler, iklim eylemi, karasal yaşamın korunması ve temiz enerjiye erişim gibi hedefleri yerel yönetim stratejilerine başarıyla entegre etmiş oluyor. Light Bureau yetkilisi Philip Jelvard, kırmızı ışığın aynı zamanda bölgenin ekolojik açıdan hassas bir alan olduğunu belirten görsel bir uyarıcı görevi gördüğünü ekledi. İlk aylarda bölge sakinlerinden veya araç sürücülerinden herhangi bir olumsuz geri bildirim alınmadığı belirtilirken, alandaki yarasa popülasyonunun durumu yakından takip edilmeye devam ediyor.
