DEM Parti'den Çözüm Süreci Vurgusu: Tazminat ve Hakikat Komisyonu Talebi
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti), geçmişte yaşanan zorunlu göç ve buna bağlı mağduriyetlerin giderilmesine yönelik önemli bir adım atılması çağrısında bulundu. Parti, 1986 ile 2026 yılları arasında, özellikle 20 ilde yaşanan zorunlu göç süreci boyunca hayatını kaybeden veya yaralanan vatandaşlar için devletin tazminat ödemesi yapmasını içeren bir teklif sundu. Bu teklifin temel amacı, uzun yıllar boyunca yaşanan acıların bir nebze olsun hafifletilmesi ve mağduriyetlerin resmi olarak tanınması.
Teklifin detaylarına göre, zorunlu göç nedeniyle yaşamını yitiren kişilerin ailelerine 2 milyon 300 bin Türk Lirası tutarında bir tazminat ödenmesi öngörülüyor. Ayrıca, bu süreçte yaralanan vatandaşlar için 140 bin Türk Lirası, kalıcı sakatlık yaşayanlar için ise 420 bin ile 1 milyon 100 bin Türk Lirası arasında değişen oranlarda maddi destek talep ediliyor. Bu rakamlar, yaşanan mağduriyetin boyutunu ve telafisinin önemini vurguluyor.
DEM Parti, sadece maddi tazminatla sınırlı kalmayarak, geçmişte yaşananların aydınlatılması ve toplumsal uzlaşının sağlanması amacıyla, terör örgütü elebaşı Abdullah Öcalan'ın da geçmişte dile getirdiği bir öneriyi gündeme taşıdı. Parti, Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde bir 'Hakikat ve Adalet Tesisi Komisyonu'nun kurulmasını talep etti. Bu komisyonun görevi, geçmişte yaşanan insan hakları ihlallerini, zorla yerinden edilmeleri ve bunların yol açtığı derin travmaları objektif bir şekilde inceleyerek gerçeği ortaya çıkarmak ve adaletin tecellisini sağlamak olacak.
Partinin sunduğu teklif, “1980-2026 döneminde zorla yerinden edilenlerin geri dönüşü, zararların giderilmesi ile hakikat ve adaletin tesisi” başlığını taşıyor. Teklifte yer alan bilgilere göre, belirtilen dönemde Türkiye'nin 20 ilinde toplam 905 köy ve 2 bin 523 mezranın boşaltıldığı, bu durumun 378 bin 335 kişinin yerinden edilmesine yol açtığı ifade ediliyor. Hacettepe Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmanın ise bu sayının 953 bin ile 1 milyon 200 bin arasında değişebileceğini iddia ettiği belirtiliyor. Teklif, geri dönüşlerin sürdürülebilirliği için bölgedeki altyapı eksikliklerinin giderilmesi, yolların, su ve kanalizasyon sistemlerinin yenilenmesi, eğitim, sağlık, ulaşım gibi temel kamu hizmetlerinin iyileştirilmesi gerektiğini de vurguluyor.
