Demiryolu İnşaatı Sırasında 1700 Yıllık İmparator Parası Bulundu
İngiltere'nin doğusunda hızla ilerleyen devasa bir demiryolu hattı projesi, binlerce yıllık tarihi sırları gün yüzüne çıkarmaya devam ediyor. Oxford, Bedford ve Cambridge şehirlerini birbirine bağlaması hedeflenen East West Rail hattı güzergahındaki arkeolojik incelemeler, beklenmedik ve oldukça çarpıcı bir keşfe sahne oldu. Proje kapsamında yürütülen titiz kazı çalışmaları esnasında, Roma İmparatorluğu'na karşı başlattığı isyanla bilinen ve kendi adına sikkeler bastıran imparator Carausius'a ait olduğu belirlenen yaklaşık 1740 yıllık son derece nadir bir madeni para bulundu. Bedfordshire ve Cambridgeshire bölgeleri arasındaki binlerce farklı noktada eş zamanlı olarak sürdürülen bu arkeolojik kazılar, adeta toprağın altındaki saklı bir tarihin katman katman aralanmasını sağlıyor.
Bulunan bu özel sikke, yalnızca sıradan bir para birimi olmanın ötesinde, tarihi kayıtlara 'gaspçı imparator' olarak geçen Carausius'un dikkat çekici hayat hikayesini ve Roma'ya karşı verdiği mücadeleyi simgeliyor. M.S. 280'li yıllarda Roma İmparatorluğu'nun Manş Denizi'ndeki donanma komutanlığı görevini yürüten Carausius, gemilere ait ganimetleri zimmetine geçirdiği iddiasıyla imparatorluk tarafından ölüme mahkum edilmişti. Bu idam kararından kurtulmak amacıyla Britanya adasına sığınan Carausius, burada kendi bağımsızlığını ilan ederek Britanya ve Kuzey Galya İmparatoru unvanını aldı. Kendi adına para basarak Roma İmparatorluğu'na meydan okuyan bu asi liderin sıra dışı saltanatı, M.S. 293 yılında kendi finans bakanı tarafından planlanan bir suikastla trajik bir şekilde sona erdi. Bulunan sikkeler, bu isyanın ve bağımsızlık mücadelesinin somut kanıtları olarak tarihin derinliklerinden günümüze ulaşıyor.
Ancak, demiryolu hattının inşa edileceği güzergah boyunca yapılan kazılarda ortaya çıkarılan tek tarihi hazine, Carausius'un asi ruhunu taşıyan bu sikke değil. Arkeologlar, aynı proje alanında M.S. 2. yüzyıla ait, yani ünlü filozof imparator Marcus Aurelius veya Antoninus Pius dönemlerinden kalma başka bir Roma sikkelesini daha gün yüzüne çıkarmayı başardı. Ayrıca, Roma döneminden çok daha öncesine, Geç Demir Çağı'na ait olduğu tespit edilen ve MÖ 50 ile MS 50 yılları arasına tarihlenen, deniz kabuğu parçacıklarının çamurla karıştırılarak elle şekillendirildiği dikkat çekici yivli bir çömlek de toprak altından çıkarılan diğer değerli arkeolojik buluntular arasında yer alıyor. Bu keşifler, bölgenin Neolitik dönemlerden itibaren kesintisiz bir yerleşim ve kültürel etkileşim alanı olduğunu kanıtlar nitelikte.
Arkeoloji ekibinin liderlerinden Joss Piper-Jarrett, kazı alanında yaşadıkları heyecanı dile getirirken, binlerce yıl boyunca hiç kimsenin dokunmadığı bir objeye ilk kez temas etmenin tarif edilemez bir büyü olduğunu belirtti. Her yeni bulunan eserin, o topraklarda yaşamış insanların günlük hayatlarına, inançlarına ve sosyal yapılarına dair ipuçları sunduğunu ve bu parçaları birleştirerek geçmişe dair bütünlüklü bir tablo oluşturduklarını ifade etti. Proje yetkilileri ise, demiryolu inşaat çalışmalarını ilerletirken bir yandan da tarihi ve kültürel mirasa zarar vermemek adına son derece hassas ve nokta atışı kazılar gerçekleştirdiklerini vurguladı. Bu sayede hem doğal çevreye duyarlılık gösterildiği hem de geçmişin izlerinin korunarak sorumlu bir bilimsel çalışma yürütüldüğü belirtildi. Kazı süreçleri tamamen tamamlandıktan sonra, topraktan çıkarılan tüm bu eşsiz tarihi eserler profesyonelce temizlenecek, detaylı analizleri yapılacak ve ardından resmi arkeoloji arşivlerine kayıt edilerek gelecek nesillerin bilgisine sunulacaktır.
