Depozito Sistemi Sokak Toplayıcılarının Yüzünü Güldürdü: Cam Şişeler 1 Liradan Kapış Kapış Satılıyor
Türkiye'de 1 Temmuz itibarıyla yürürlüğe giren Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi (DOA), başlangıçta bazı çevrelerce sokak toplayıcılarını olumsuz etkileyeceği yönünde endişelere neden olmuştu. Ancak, sahada yapılan gözlemler ve toplayıcılarla yapılan görüşmeler, bu iddiaların aksine, yeni sistemin sevindirici bir tablo ortaya koyduğunu gösteriyor. Özellikle cam şişe ve plastik atıkların toplanması ve geri dönüşüm sürecine kazandırılması konusunda önemli bir ivme yaşandığı belirtiliyor. Bu yeni düzenleme, atık yönetiminde daha sürdürülebilir bir model oluşturmayı hedeflerken, aynı zamanda bu alanda çalışan bireylerin ekonomik durumlarını da iyileştirme potansiyeli taşıyor.
Sokak toplayıcılığı mesleğini uzun yıllardır icra eden Sıdık Haytar, yeni depozito sisteminin kendileri için büyük bir fırsat sunduğunu ifade etti. Haytar, eskiden neredeyse hiç değer görmeyen ve çoğu zaman çöpe atılan cam şişelerin artık tanesi 1 liradan alıcı bulduğunu belirtti. Günlük ortalama 500 adet cam şişe topladığını ve bunun da günlük yaklaşık 500 lira gibi önemli bir gelire tekabül ettiğini dile getirdi. Bu durumun, aylık kazancının yaklaşık 15 bin liraya ulaşmasına olanak tanıdığını ve ailesinin okul masrafları gibi temel ihtiyaçlarını karşılamasına büyük katkı sağladığını vurguladı. Ayrıca, plastik atıkların geri dönüşüm fiyatlarındaki artışa da dikkat çeken Haytar, eskiden kilogramı yaklaşık 23 lira olan pet şişelerin şimdi yaklaşık 70 liradan satıldığını ekledi. Bu gelişmelerin, 'sistemin kendilerini mağdur ettiği' yönündeki söylentilerin gerçeği yansıtmadığını net bir şekilde ortaya koyduğunu söyledi.
Uzun yıllardır bu işi yapan bir diğer sokak toplayıcısı Abuzer Aytaç da, depozito sisteminin işlerini önemli ölçüde kolaylaştırdığını ve gelirlerini artırdığını belirtti. Aytaç, eskiden çöp olarak görülen ve kimsenin ilgilenmediği ambalajların, yeni sistemle birlikte tanesi 1 liradan satılır hale gelmesinin büyük bir fark yarattığını söyledi. Günde ortalama 2 bin adet ambalaj topladığını ve bunun da aylık gelirini yaklaşık 60 bin liraya çıkardığını ifade etti. Bu uygulamanın, eskiden maddi değeri olmayan atıkları önemli bir gelir kaynağına dönüştürdüğünü ve bu sayede daha fazla insanın bu alana yöneldiğini sözlerine ekledi. Aytaç, sistemin kendileri için bir zorluk değil, tam tersine büyük bir iyileşme ve fırsat anlamına geldiğini vurguladı.
Türkiye Çevre Ajansı'ndan yapılan resmi açıklamada da, sahada yapılan incelemeler ve yapılan görüşmeler sonucunda, Sokak Toplayıcıları Derneği yönetimi ve çok sayıda sokak toplayıcısının Depozitosu Olan Ambalajlar Sistemi'ni desteklediği bilgisi paylaşıldı. Açıklamada, bu sistemin, atıkların daha düzenli, kayıtlı ve güvenli bir şekilde toplanarak ekonomiye kazandırılması açısından önemli bir adım olduğu ve sürdürülebilir bir geri dönüşüm yapısı oluşturacağına inanıldığı belirtildi. Bu durum, başlangıçtaki olumsuz propagandalara karşın, sistemin hem çevre hem de ekonomik açıdan fayda sağladığını ve ilgili tüm paydaşlar tarafından benimsendiğini gösteriyor.
