Doğal Gaz Kullanımı İçin Yeni Güvenlik ve Hizmet Standartları Belirleniyor
Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), Türkiye genelindeki milyonlarca doğal gaz abonesini ilgilendiren önemli bir düzenleme çalışmasını kamuoyunun görüşüne sundu. Hazırlanan yeni taslak, doğal gaz dağıtımında güvenlik standartlarının yükseltilmesi, hizmet kalitesinin artırılması ve uygulama birliğinin sağlanması amacıyla acil müdahale süreçleri, gaz kaçaklarının tespiti, olası kesintilerde bilgilendirme ve bina içi denetimler gibi beş temel alanda kapsamlı yenilikler getirmeyi hedefliyor. Bu düzenlemelerle birlikte, evlerdeki doğal gaz kullanımının daha güvenli hale gelmesi ve abonelere sunulan hizmetlerin standartlaştırılması amaçlanıyor.
Türkiye'de doğal gaz dağıtım ağı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun lisanslandırdığı 73 dağıtım şirketi aracılığıyla ülke genelinde 81 il, 853 ilçe ve 140 beldeyi kapsayacak şekilde genişlemiş durumda. Toplamda 230 bin kilometreyi aşan dağıtım hattı uzunluğu ile doğal gaz, milyonlarca konutun ısınma ve enerji ihtiyacını karşılıyor. Bu yaygınlığın getirdiği sorumluluk bilinciyle hareket eden EPDK, doğal gaz dağıtım sektöründe etkin işletmeciliği, tüketici memnuniyetini ve sistem güvenliğini önceliklendiren bir dizi usul ve esası içeren yeni bir taslak hazırladı. Bu taslak, özellikle acil durum müdahalelerinden rutin bakım-onarım faaliyetlerine, gaz kaçaklarının erken tespitinden afet sonrası şebeke güvenliğinin yeniden tesis edilmesine kadar teknik işletmeciliğin tüm aşamalarında uygulanacak standartları detaylandırıyor.
Taslak metin, acil müdahale hizmetlerinde önemli yenilikler getiriyor. Acil müdahale merkezlerine ulaşan ihbarların daha etkin bir şekilde sınıflandırılması, ihbarlara yönelik standart talimatların oluşturulması ve ihbarcının doğru yönlendirilmesi gibi süreçler, tüm dağıtım şirketleri için ortak ve tek tip bir hizmet anlayışı geliştirecek. Bu sayede, ihbarın alınmasından başlayarak sahadaki müdahalenin tamamlanmasına kadar geçen sürede maksimum verimlilik hedefleniyor. Ayrıca, acil müdahale ve bakım-onarım ekiplerinin kullanacağı araçların tasarımları ve teknik donanımları da standart hale getirilecek. Bu tek tip araçlar, vatandaşlar tarafından kolayca tanınabilecek ve acil durumlarda zaman kaybını önleyecektir. Sahada görev yapacak personelin alması gereken asgari eğitimler de belirlenerek, hem müdahale yetkinliklerinin artırılması hem de güvenlik standartlarının üst seviyede tutulması amaçlanıyor.
Afet ve acil durum yönetimi konusunda da önemli adımlar atılıyor. Taslak, olası afet durumlarında acil durum kriz merkezlerinin daha hızlı bir şekilde aktif hale getirilmesini öngörüyor. Bu tür durumlarda, farklı bölgelerde faaliyet gösteren doğal gaz dağıtım şirketleri arasında personel, araç, ekipman ve malzeme gibi kaynakların paylaşılmasına yönelik bir destek mekanizması kurulacak. Bu işbirliği modeli, afet anlarında daha koordineli ve hızlı bir müdahale imkanı sunarak bölgesel kapasite eksikliklerinin giderilmesine yardımcı olacak. Ayrıca, dağıtım şebekesi ve işletme ekipmanlarına yönelik düzenli bakım programlarının oluşturulması ve stok takibinin etkin bir şekilde yapılmasına dair hükümler de taslakta yer alıyor.
Doğal gaz kaçaklarının tespiti ve önlenmesi, vatandaşların can ve mal güvenliği açısından en kritik konulardan biri. Yeni düzenleme taslağı, bu alandaki tarama faaliyetlerinin periyotlarını daha net bir şekilde belirleyecek. Afet, acil durum veya şebekede meydana gelen herhangi bir hasar durumunda, riskli bölgelerde derhal kaçak taraması yapılması öncelikli hale gelecek. Taslak, vatandaşların olası bir gaz kaçağını daha kolay fark edebilmesi için şebekeye eklenen koku verici madde miktarının artırılmasını da öneriyor. Bununla birlikte, endüstriyel üretim hatlarında kokusuz doğal gaz kullanmak isteyen serbest tüketicilere yönelik bir düzenleme de bulunuyor; bu tüketicilere özel olarak kokusuz gaz tedarik imkanı sunulacak.
Şebekede meydana gelen hasarlara müdahale ve bu süreçteki bilgilendirme mekanizmaları da taslak ile netleştiriliyor. Hasarın oluştuğu bölgenin güvenliğinin sağlanması, etkilenen abonelerin bilgilendirilmesi, müdahale yöntemleri ve hasarların maliyetlendirilmesi gibi konular detaylı olarak ele alınacak. Olay yerinin güvenliğini sağlamak amacıyla gerektiğinde emniyet birimlerinden destek alınması da planlanıyor. Gaz kesintisi yaşanması veya öngörülmesi durumunda, etkilenen tüm aboneler önceden bilgilendirilecek. Hasara ilişkin tutanakların standart bir formata kavuşturulması ve hasar sonrası çağrı merkezlerine veya acil müdahale birimlerine ulaşabilecek çağrıların etkin bir şekilde yönetilmesi için gerekli önlemler alınacak. Hasar sonrası onarım süreçleri hızlandırılacak ve onarım maliyetlerinin, atık gaz bedeli de dahil olmak üzere nasıl hesaplanacağı belirlenecek. Bu maliyetler, hasara neden olan kurum veya kuruluşa rücu edilecek. Ayrıca, çelik hatlarda korozyonu önleyici katodik koruma ve elektrik arkı oluşumunu engelleyici topraklama uygulamalarına yönelik standartlara uyum, yerinde kontroller ve bu faaliyetleri gerçekleştirebilecek firmaların yetkinliği de taslakta detaylandırılan konular arasında yer alıyor.
Doğal gaz dağıtım şebekesinin bulunduğu alanları belirten işaret direkleri ve uyarı levhaları da tek tip hale getirilecek. Bu levhaların tasarımları ve yerleştirileceği noktalar standartlaştırılacak. Böylece, sokaklarda veya kırsal alanlarda doğal gaz altyapısının varlığına dair bilgilendirme daha anlaşılır ve tutarlı olacak. Taslak, doğal gaz dağıtım şebekesinin ilk kez kullanıma alınması ile afet veya onarım sonrası yeniden işletmeye alınması süreçlerine ilişkin asgari kuralları da belirliyor. Şebekenin ilk devreye alınması sırasında gerçekleştirilecek hazırlık çalışmaları ve izlenmesi gereken prosedürler düzenlenecek. Afet veya hasar sonrası yeniden işletmeye alma durumunda ise istasyonların, hatların ve iç tesisatların nasıl kontrol edileceği ve yeniden devreye alınacağına dair detaylı prosedürler oluşturulacak. Özellikle konutlara yeniden gaz verilmeden önce, her bir daire ziyaret edilerek abonelerin bilgilendirilmesi sağlanacak. Bu kapsamlı düzenleme, özellikle 2023 yılında yaşanan büyük depremlerden elde edilen tecrübeler ve son yıllarda karşılaşılan operasyonel sorunlar göz önünde bulundurularak hazırlandı. İlgili kurum ve kuruluşlardan, sektör paydaşlarından alınan görüşlerin değerlendirilmesinin ardından taslak son halini alacak ve onaylanması için Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu'na sunulacak.
