Doğalgaz Faturalarında Yeni Dönem: Limiti Aşanlara Ek Maliyet
Türkiye'de doğalgaz faturalarında yeni bir dönem başlıyor. Özellikle kış aylarında artan ısınma ihtiyacıyla birlikte doğalgaz tüketiminin yükselmesi, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın aldığı kararla birlikte kademeli tarife uygulamasının yeniden gündeme gelmesine neden oldu. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından alınan bu yeni düzenleme, 4 Nisan 2026 tarihinden itibaren geçerli olacak ve konut aboneleri için önemli değişiklikler getirecek.
Bu yeni sistem kapsamında, BOTAŞ (Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş.) tarafından her il ve her ay için ayrı ayrı belirlenen tüketim limitlerini aşan aboneler, o ayki kullanımları için Kademe-2 olarak adlandırılan daha yüksek fiyat tarifesinden faturalandırılacak. Belirlenen sınırların altında kalan aboneler ise mevcut Kademe-1 fiyat tarifesinden faydalanmaya devam edecek. Bu uygulama ile enerji verimliliğinin artırılması ve bilinçli tüketimin teşvik edilmesi hedefleniyor.
Ülke genelinde yaklaşık 21,8 milyon doğalgaz abonesi bulunurken, yapılan tahminlere göre bu kademeli tarife uygulamasından yaklaşık 2,8 milyon abonenin, yani toplam abone sayısının yaklaşık yüzde 12'sinin etkilenmesi bekleniyor. Geri kalan yaklaşık 19 milyon abone ise mevcut destekli tarife avantajlarından yararlanmaya devam edecek. Bu durum, genel tüketici kitlesinin büyük bir bölümünün mevcut fiyatlandırmadan etkilenmeyeceğini gösteriyor.
Yeni fiyatlandırma yapısında iki farklı birim fiyat uygulanacak. Kademe-1 için metreküp başına 10,62 Türk Lirası fiyat belirlenirken, Kademe-2 için bu rakam 18 Türk Lirası'na yükselecek. Şehit aileleri ve gaziler gibi özel statüdeki aboneler için ise Kademe-2'den muaf tutulan, metreküp başına 5,31 Türk Lirası'ndan hesaplanan destekli bir tarife geçerli olacak. Bu temel birim fiyatların üzerine, her bölge için farklılık gösterebilen Enerji ve Tüketim Vergisi (ÖTV), Katma Değer Vergisi (KDV) ve sistem kullanım bedeli gibi ek maliyetler eklendiğinde, tüketicinin faturasına yansıyacak nihai tutar şekillenecek.
Sistemin en dikkat çekici ve önemli noktalarından biri, belirlenen tüketim limitinin aşılması durumunda, o ayki tüm doğalgaz tüketiminin Kademe-2 fiyatı üzerinden hesaplanacak olmasıdır. Yani sadece limitin aşan kısmının değil, ilgili ay boyunca gerçekleşen toplam doğalgaz tüketiminin tamamı, daha yüksek olan Kademe-2 tarifesi ile ücretlendirilecek. Bu durum, aboneleri tüketimlerini daha dikkatli yönetmeleri konusunda teşvik etmeyi amaçlamaktadır.
Tüketim limitleri, illerin coğrafi konumları, iklimsel özellikleri ve geçmiş dönemlere ait tüketim verileri göz önünde bulundurularak her il ve her ay için özel olarak belirlenmektedir. Örneğin, Ekim ayında İstanbul için belirlenen Kademe-1 tüketim limiti 43,73 metreküp iken, bu rakam Ankara için 76,86 metreküp, İzmir için 25,11 metreküp olarak belirlenmiştir. Antalya, Diyarbakır, Kütahya, Erzurum, Hakkari, Kars ve Rize gibi diğer iller için de farklı limitler öngörülmüştür. Kış aylarının yoğun yaşandığı bölgelerde ve aylarda bu limitler daha da yükselecektir. Örneğin, İstanbul'da Ekim ayında 43,73 metreküp olan limit, Kasım ayında 101,71 metreküpe, Aralık ayında ise 198,12 metreküpe ulaşacaktır. Benzer şekilde Ankara'da Ekim ayı için 76,86 metreküp olan limit, Kasım'da 161,63 metreküpe, Aralık'ta ise 284,25 metreküpe çıkacaktır.
Merkezi ısıtma sistemine sahip apartmanlarda ve binalarda hesaplama yöntemi biraz daha farklı işleyecektir. Bu tür yapılarda, toplam doğalgaz tüketimi bina sakinlerinin sayısına bölünerek hane başına düşen ortalama tüketim miktarı hesaplanacaktır. Eğer fatura dönemi iki ayı kapsıyorsa, her ay için ayrı ayrı belirlenen günlük ortalama tüketim sınırları dikkate alınarak değerlendirme yapılacaktır. Bu, merkezi sistemde yaşayanların da bireysel tüketimlerini takip etmelerini gerektirecektir.
Bu yeni kademeli tarife uygulamasından muaf tutulan bazı özel gruplar da bulunmaktadır. İbadethaneler, cemevleri, şehit aileleri ve gaziler gibi gruplar, özel ve daha avantajlı bir tarife ile faturalandırılacaktır. Ayrıca, ekmek üretimi gibi temel gıda maddelerinin üretiminde doğalgaz kullanan işletmeler de belirlenen düşük fiyatlı tarifeden yararlanabilecektir. Konut abonelerinin hangi kademe fiyatlandırmasına tabi olacağı; yaşadıkları il, fatura döneminin hangi ayları kapsadığı ve günlük ortalama tüketim miktarları gibi faktörlere bağlı olarak belirlenecektir.
Yeni sistemin yürürlüğe girmesiyle birlikte, tüketim limitlerini aşan abonelerin faturalarında belirgin bir artış yaşanması öngörülmektedir. Ancak, uygulamanın genel olarak enerji tasarrufunu teşvik etmesi ve kaynakların daha verimli kullanılması hedeflenmektedir. Bu düzenlemenin, enerji maliyetlerinin yönetimi ve sürdürülebilir bir enerji politikası açısından önemli bir adım olduğu belirtilmektedir. Milyonlarca vatandaşın ise mevcut desteklerden yararlanmaya devam edeceği tahmin edilmektedir.
