Döviz Satışının Maliyeti: Türk Bankalarından 6 Milyar Dolarlık Müdahale
Perşembe günü Türk lirasını desteklemek amacıyla kamu bankaları tarafından yaklaşık 6 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirildiği iddia edildi. Finans piyasalarındaki işlemleri yakından takip eden kaynaklara göre, bu satışların önemli bir bölümünün, ana muhalefet partisinin liderlik yapısındaki bir değişikliğe yol açan bir mahkeme kararının hemen ardından yapıldığı belirtildi. Türkiye'de devlet kontrolündeki bankalar, Türk lirasında yaşanan sert değer kayıpları veya yüksek volatilite dönemlerinde, Merkez Bankası adına döviz piyasasına müdahale ederek ulusal parayı koruma görevini üstleniyorlar. Bu tür müdahaleler, özellikle döviz kurlarında istikrarsızlığın arttığı zamanlarda sıkça başvurulan bir yöntem olarak biliniyor.
Bloomberg'de yayımlanan bir habere göre, bu son döviz satışı müdahalesinin, Türkiye'nin toplam döviz rezervlerinde Mart ayında kaydedilen ve 43,4 milyar dolar gibi rekor bir düşüşle tarihin en büyük aylık gerilemesini yaşamasının ardından gerçekleşen en kapsamlı operasyonlardan biri olduğu vurgulandı. Söz konusu rezerv kaybının arkasında, küresel piyasalardaki genel satış baskısının yanı sıra, özellikle jeopolitik gelişmelerin ve gelişmekte olan ülkelere yönelik yatırımcı endişelerinin de etkili olduğu ifade edildi. İran'daki gelişmelerin yarattığı belirsizlik ortamının da gelişmekte olan ülke piyasalarında yarattığı baskı ve bunun Türk lirası üzerindeki olumsuz etkilerinin rezervlerdeki bu büyük düşüşte rol oynadığı değerlendiriliyor.
Merkez Bankası, geleneksel olarak bu tür piyasa müdahaleleri hakkında kamuoyuna resmi bir açıklama yapmaktan kaçınıyor. Perşembe günü gerçekleşen döviz satışlarıyla ilgili yöneltilen yorum taleplerine de resmi bir yanıt verilmediği bildirildi. Öte yandan, Türk siyasetinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendirilen ve ana muhalefet partisinin yönetiminin değiştirilmesine karar verilen hukuki sürecin ardından, Türk finans piyasalarında belirgin bir satış dalgası yaşandığı gözlemlendi. Borsa İstanbul'da işlem gören BIST 100 endeksi, gün sonunda yüzde 6,1 gibi dikkat çekici bir düşüşle kapanış yaptı. Piyasalardaki kayıpların daha da derinleşmesini önlemek amacıyla devre kesici mekanizmalarının devreye girdiği öğrenildi.
Bu siyasi ve hukuki gelişmelerin yanı sıra, Türkiye'nin uluslararası yatırımcılar nezdindeki risk algısı da olumsuz etkilendi. Türkiye'nin beş yıllık kredi temerrüt swapı (CDS) primi, 12 baz puanlık bir artışla 253 puana yükseldi. Bu artış, uluslararası finans çevrelerinde Türkiye ekonomisine yönelik endişelerin arttığına ve yatırımcıların risk iştahının azaldığına işaret olarak yorumlandı. Türk lirası ise İstanbul saatiyle akşam 19.25 sularında Amerikan doları karşısında yaklaşık olarak 45,6133 seviyesinden yatay bir seyir izledi. Geçtiğimiz yıl, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın siyasi rakiplerinden biri olarak görülen İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu'nun hakkında verilen tutuklama kararı sonrasında da piyasalardaki dalgalanmayı kontrol altına almak adına 50 milyar doların üzerinde döviz rezervinin kullanıldığı bilgisi de hatırlatıldı.
