DTÖ'de Türkiye Aleyhine Karar: Çin Otomobil Davası Kaybedildi
YENİ Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz, Dünya Ticaret Örgütü'nde (DTÖ) görülen ve Çin menşeli otomobillere uygulanan ek vergilere ilişkin davada Türkiye aleyhine bir kararın çıktığını bildirdi. Yavuzyılmaz, bu kararın ülkeye yıllık maliyetinin en az 100 milyon Amerikan Doları olacağını tahmin ettiğini belirtti ve Ticaret Bakanlığı'na 26 Eylül'e kadar temyiz başvurusunda bulunma çağrısı yaptı.
Milletvekili Yavuzyılmaz, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, iktidarın DTÖ'deki 'Çin otomobilleri' davasını kaybettiğini vurguladı. Daha önce Çinli otomobil şirketi BYD'ye yatırım teşviki adı altında önemli vergi avantajları sağlandığı ancak şirketin Türkiye'ye yatırım yapmadığı bir skandalın yaşandığını hatırlatan Yavuzyılmaz, bu kez de BYD dışındaki Çinli otomobil markalarına uygulanan ek vergiler nedeniyle Çin'in Cenevre'deki DTÖ nezdinde yaptığı şikayet sonucunda başlatılan yargılamada Türkiye'nin haksız bulunduğunu dile getirdi. Yavuzyılmaz, 122 sayfalık panel kararına göre Ticaret Bakanlığı'nın dava konusu edilen ek vergi uygulamalarının büyük bir kısmının uluslararası ticaret kurallarıyla çeliştiği yönünde hüküm kurulduğunu aktardı.
Bu kararın Türkiye'ye yıllık maliyetinin en az 100 milyon Dolar, güncel kurla ise yaklaşık 4 milyar 486 milyon Lira olacağını hesapladıklarını belirten Yavuzyılmaz, Çin'in Türkiye'ye zararının derhal ödenmesini talep edebileceğini veya bu tutarda ticari misillemede bulunabileceğini söyledi. Ticaret Bakanı Ömer Bolat'a seslenen Yavuzyılmaz, DTÖ'deki kararın temyizi için son tarihin 26 Eylül olduğunu hatırlatarak acil başvuru yapılması gerektiğini ifade etti. Ayrıca, araçlara uygulanan ek vergi oranlarının iki yıl içinde beş kez değiştirilmesinin ve bu konunun ciddiyetsiz bir yaklaşımla ele alınmasının bu duruma yol açtığını savundu.
DTÖ Panel Yargılaması'nın sonucuna göre, elektrikli araçlar ve belirli hibrit araçlarda vergi sınırının aşılması konusunda Çin'in haklı bulunduğu, Türkiye'nin DTÖ kapsamındaki vergi sınırlarını aştığı ve bu araçlarda Çin'e karşı ayrımcı bir muamele uygulandığı tespit edildi. İktidarın, ek vergilerin insan, hayvan ve bitki yaşamı ile sağlığının korunması veya doğal kaynakların korunması amacıyla gerekli olduğunu ispatlayamadığı belirtildi. 'İthalat İzin Belgesi Sistemi' (İİBS) kapsamında ise Çin’in haklı bulunduğu, Çin'den gelen elektrikli ve menzili uzatılmış hibrit araçlara servis, yetkili temsilci, çağrı merkezi ve batarya gibi ek şartlar getirilmesinin ayrımcılık olarak değerlendirildiği aktarıldı. Diğer İİBS iddiaları ise bu panelin kapsamı dışında bırakıldı. Türkiye'nin Serbest Ticaret Anlaşması (STA) yaptığı ülkelerin ek vergiden muaf tutulması konusunda ise Çin'in büyük ölçüde haksız bulunduğu, Venezuela hariç STA yapılan ülkelerden gelen araçların muafiyetinin DTÖ kurallarına uygun bulunduğu ifade edildi. Venezuela özelinde ise Çin'in haklı bulunduğu kaydedildi. İçten yanmalı (benzinli) araçlardaki ek vergilere gelince, Çin'in bu vergilerin DTÖ kurallarına aykırı olduğunu ispatlayamadığı belirtildi. Belirli 34 tarife pozisyonu dışında kalan bazı hibrit araçlara uygulanan ek vergilere ilişkin Çin'in iddialarının ise kabul edilmediği aktarıldı. Sonuç olarak panel, Türkiye'nin ihlal tespit edilen tedbirlerini DTÖ kurallarına uygun hale getirmesini talep etti.
