El Nino Etkisiyle Mısır Fiyatları 3 Yılın Zirvesine Tırmandı
Küresel emtia piyasalarında, özellikle tarım ürünleri segmentinde önemli dalgalanmalar yaşanıyor. Bu dalgalanmaların başında gelen mısır, son dönemde kaydettiği sert yükselişle dikkat çekiyor. Chicago Ticaret Borsası'nda işlem gören mısırın kile başına fiyatı, uluslararası piyasalarda etkili olan El Nino hava olayı, uzun süredir devam eden kuraklık tehlikesi ve Rusya ile Ukrayna arasındaki devam eden askeri çatışmaların yarattığı jeopolitik riskler nedeniyle 5,2425 dolara kadar çıkarak son üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Bu durum, küresel ölçekte gıda güvenliği ve tarımsal üretim maliyetleri açısından endişeleri beraberinde getiriyor.
Bu yükselişte etkili olan temel faktörlerden biri, iklimsel değişikliklerin tarımsal üretimi doğrudan tehdit etmesi. El Nino'nun küresel hava desenlerini bozmasıyla birlikte, önemli mısır üretim bölgelerinde yaşanan kuraklık ve aşırı sıcaklar rekolte beklentilerini olumsuz etkiledi. Özellikle Amerika Birleşik Devletleri'nin mısır üretim merkezlerindeki olumsuz hava koşulları ve Avrupa'daki benzer iklimsel sorunlar, küresel mısır arzının daralacağına dair beklentileri güçlendiriyor. Aynı zamanda, Ukrayna limanlarından yapılan tahıl sevkiyatlarındaki devam eden aksaklıklar ve Rusya'nın nakliye rotalarına yönelik saldırıları, mevcut mahsulün dünya pazarlarına ulaşımını zorlaştırarak arz endişelerini artırıyor. Bu çift yönlü riskler, yani hem üretimin azalması hem de sevkiyatın sekteye uğraması, mısır fiyatlarındaki artış trendini besliyor.
Jeopolitik gelişmelerin yanı sıra, küresel ekonomideki genel eğilimler de emtia piyasalarını etkiliyor. Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası'nın (Fed) faiz artırımlarına ilişkin beklentilerin zayıflaması ve doların uluslararası piyasalardaki talebinin azalması, emtia fiyatları üzerinde genel olarak destekleyici bir etki yaratıyor. Doların zayıflaması, dolar cinsinden fiyatlanan emtiaların diğer para birimleri için daha ucuz hale gelmesine yol açarak talebi artırabiliyor. Bu durum, özellikle enerji ve tarım ürünleri gibi emtia grupları için bir miktar rahatlama sağlarken, arz kısıtlamalarının fiyatlar üzerindeki baskısını daha belirgin hale getiriyor. Enerji ve gübre gibi temel üretim maliyetlerinin zaten yüksek seyretmesi, olası ek arz şoklarının telafi edilmesini zorlaştırıyor ve üreticiler üzerindeki maliyet baskısını artırıyor.
Vadeli işlem ve emtia piyasaları uzmanları, El Nino'nun etkisinin önümüzdeki yılın başlarına kadar devam etmesinin beklendiğini belirtiyor. Bu durumun, Brezilya, Amerika Birleşik Devletleri ve Güneydoğu Asya gibi önemli üretim bölgelerindeki mısır rekoltelerinde düşüş beklentilerini desteklediğini ifade ediyorlar. Ayrıca, küresel petrol fiyatlarındaki yüksek seyrin de mısır fiyatları üzerinde dolaylı bir etkisi bulunuyor. Petrol fiyatlarının yüksek olması, biyodizel üretiminde mısır kullanımını cazip hale getirerek talebi artırıyor. Dünya genelinde üretilen mısırın önemli bir kısmının (%60 civarı) endüstriyel alanlarda kullanıldığı düşünüldüğünde, petrol fiyatlarındaki bu etki daha da belirginleşiyor. Bu faktörlerin birleşimi, mısır fiyatlarında yakın vadede güçlü bir düşüş beklentisini azaltıyor; uzmanlar, petrol fiyatlarında kalıcı bir düşüş yaşanmadıkça veya jeopolitik gerilimlerde önemli bir çözüm bulunmadıkça mısır fiyatlarının mevcut seviyelerini koruyabileceği veya yukarı yönlü hareketini sürdürebileceği öngörüsünde bulunuyor.
