El Niño Güçleniyor: Türkiye'de Aşırı Sıcaklar ve Doğal Afet Riski Artıyor
İzmir Bakırçay Üniversitesi'nden bir bilim insanı, küresel iklim sistemini etkilemesi beklenen 'Süper El Nino' fenomeninin Türkiye için önemli riskler taşıdığını belirtti. Prof. Dr. Şermin Tağıl, bu yaz mevsiminde ve takip eden yıllarda ülkenin aşırı hava olaylarıyla daha sık karşılaşabileceği konusunda uyarılarda bulundu. El Nino'nun, Pasifik Okyanusu'ndaki deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin üzerine çıkmasıyla tetiklenen ve dünya genelindeki hava durumunu değiştirebilen doğal bir iklim olayı olduğunu hatırlatan Tağıl, küresel ısınma ile birleştiğinde etkilerinin daha da belirginleşebileceğini ifade etti.
Prof. Dr. Tağıl, El Nino'nun doğrudan olmasa da atmosferik dolaşım üzerindeki dolaylı etkilerinin Türkiye'yi de kapsayan geniş bir coğrafyada hava olaylarını etkileyebileceğini vurguladı. Geçmişte yaşanan güçlü El Nino dönemlerinde, özellikle 1997-1998, 2015-2016 ve son olarak 2023-2024 yıllarında gözlemlenen kuraklık ve orman yangını artışlarının bu durumu teyit ettiğini söyledi. Bu yıl beklenen 'Süper El Nino'nun mevcut hava modellerini daha da zorlayarak, tahminlerin ötesinde ekstrem olaylara yol açabileceği öngörülüyor. Bu durum, yaz mevsiminin alışıldık sakinliğinden uzaklaşarak, ani sıcaklık yükselişleri, şiddetli kuraklık dönemleri ve buna bağlı olarak orman yangını riskinde artışla karakterize olacağını gösteriyor.
Ancak, sıcaklık dalgalanmalarının sadece bunlarla sınırlı kalmayacağı, aynı zamanda ani ve şiddetli yağış olaylarının da görülebileceği belirtildi. Tağıl, özellikle yaz sonuna doğru, denizlerde biriken aşırı ısı enerjisinin, sonbaharda ülkeye giriş yapacak serin hava kütleleriyle etkileşime gireceğini öngörüyor. Bu etkileşim, özellikle Akdeniz ve Karadeniz bölgelerinde fırtınalar, sağanak yağışlar ve Akdeniz'e özgü tropikal fırtına benzeri 'medican' olaylarının tetiklenmesine zemin hazırlayabilir. Bu tür olayların özellikle Doğu Akdeniz kıyılarında daha belirgin hissedilmesi bekleniyor.
Geleceğe yönelik tahminler de endişe verici. 'Süper El Nino' etkisinin 2027 yılına kadar devam etmesi bekleniyor. Prof. Dr. Tağıl, 2026 ve 2027 sonbahar dönemlerinin normalden daha sıcak geçeceğini ve bu sıcaklık artışlarının ekstrem hava olaylarıyla destekleneceğini öngörüyor. Bu senaryo, orman yangınlarının ve ani sel baskınlarının daha sık yaşanabileceği bir tablo çiziyor. Dahası, 2026 yazı ve 2027 yılı boyunca, geçmişte kaydedilen sıcaklık rekorlarının kırılabileceği ihtimali üzerinde duruluyor. Bu durum, özellikle Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde kuraklık riskini artırırken, Karadeniz Bölgesi'nde ise şiddetli yağışlara ve sellere neden olabilir. Bu nedenle, iklim değişikliğiyle mücadele ve afet hazırlığı konusunda stratejik planlamaların güçlendirilmesi büyük önem taşıyor.
