Emektar Boeing 737 Denizin Dibinde Yeni Bir Hayat Buldu
Kanada'da hizmet ömrünü tamamlamış bir Boeing 737 tipi yolcu uçağı, hurdaya ayrılmak yerine sıra dışı bir projeyle denizin tabanında yeni bir yaşam alanına dönüştürüldü. Yaklaşık 30 metre uzunluğundaki bu emektar uçak, Vancouver Adası açıklarında, deniz seviyesinin yaklaşık 27 metre altında yapay bir resif olarak konumlandırılarak, günümüzde yüzlerce deniz canlısına ev sahipliği yapma görevini üstleniyor. Bir zamanlar Canadian Airlines filosunda aktif olarak görev yapan ve yaşı ile bazı yapısal dezavantajları nedeniyle Air Canada tarafından hizmetten çekilen uçak, parçalarının sökülmesinin ardından British Columbia Yapay Resif Derneği'ne (ARSBC) bağışlandı.
Uçağın denizin dibine indirilmesi süreci, titiz bir hazırlık ve planlama gerektirdi. Yaklaşık dört yıllık bir hazırlık döneminin ardından, uçağın gövdesindeki tüm yağ, yalıtım malzemeleri ve çevreyi kirletebilecek diğer potansiyel zararlı maddeler, gönüllülerin yüzlerce saatlik mesaisiyle özenle temizlendi. Bu çevre dostu yaklaşım, projenin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşıyordu. Ayrıca, projenin hayata geçirilmesi için ilgili çevre otoritelerinden ve bölgedeki yerli toplulukların onaylarından oluşan gerekli yasal izinler de alındı.
Tüm hazırlıklar tamamlandıktan sonra, British Columbia eyaletindeki Chemainus kıyılarına getirilen yaklaşık 15 ton ağırlığındaki uçak gövdesi, özel olarak tasarlanmış 3,3 metre yüksekliğindeki desteklerin üzerine yerleştirildi. Dev bir vinç yardımıyla kontrollü bir şekilde denizin tabanına indirilen uçağın bu şekilde konumlandırılmasının temel nedenlerinden biri, dalgıçların hem gövdenin içine rahatça girebilmesi hem de altından serbestçe geçebilmesiydi. Bölgenin resif alanı olarak seçilmesinde, geçmişte yapılan ormancılık faaliyetleri sonucu deniz tabanında biriken atıkların doğal yaşamı sınırlamış olması ve bu nedenle bölgenin yapay bir yaşam alanı oluşturmaya daha elverişli olması etkili oldu.
Zamanla, denizin dibine indirilen bu devasa metal yapı, deniz canlıları tarafından benimsenerek adeta bir yuva haline geldi. Günümüzde, 'Xihuw Resifi' olarak bilinen bu yapay resifte 100'den fazla farklı deniz canlısı türünün yaşadığı kayıt altına alınmış durumda. Kaya balıkları gibi türler kanatlara ve gövdeye sığınırken, ahtapotlar, deniz kestaneleri, süngerler ve daha pek çok farklı canlının bu sıra dışı yapı üzerinde kendilerine yaşam alanı bulduğu gözlemleniyor. Yaklaşık 20 yıldır aynı noktada bulunan uçağın gövdesi yaklaşık 21 metre derinlikteyken, resifin en derin noktası 27-30 metreye kadar ulaşmaktadır. Bu bölge, aynı zamanda su altı meraklıları ve dalgıçlar için de popüler bir ziyaret noktası haline gelmiş durumda. Gökyüzünde binlerce insanı taşıyan bir yolcu uçağının, hizmet dışı kaldıktan sonra böylesine anlamlı bir çevresel projede kullanılması, metal yorgunluğunu geride bırakıp deniz ekosistemine katkı sağlamasıyla dikkat çekiyor.
