Enflasyon Yüzde 30'un Altına Düştü, Piyasalarda Sessizlik Sürüyor
Türkiye'de enflasyonla mücadeledeki son gelişmeler, ekonomik göstergelerdeki değişimleri ve piyasaların mevcut durumunu mercek altına alıyor. Yapılan son açıklamalara göre, eylül ayında aylık enflasyon yüzde 1.84 oranında bir artış göstererek, yıllık bazda yüzde 29.73'e geriledi. Bu rakam, son beş yılın en düşük seviyesini temsil etmesi açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak, sermaye piyasalarındaki yaşanan çalkantılar ve milyarlarca dolarlık kayıplar, reel sektördeki hareketliliği de olumsuz etkileyerek piyasalarda genel bir durgunluğa neden oluyor.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan verilere göre, enflasyonla mücadele kapsamında hedeflenen yüzde 1'in altındaki aylık artış seviyesine ulaşılamadı. Eylül ayında çekirdek enflasyonda görülen aylık artış ise yüzde 2.01 olarak kaydedildi. Yıllık enflasyonun Kasım 2021'den bu yana ilk kez yüzde 30'un altına inmesi bir nebze olsun rahatlama sağlasa da, ekonominin genel sağlığı açısından daha kalıcı ve sürdürülebilir düşüşler hedefleniyor.
Eylül ayı enflasyon rakamlarını etkileyen önemli faktörlerden biri de akaryakıt fiyatlarındaki artış oldu. Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) eylülde aylık yüzde 2.07 oranında yükselirken, bu artışın en belirgin tetikleyicisi enerji fiyatları olarak öne çıktı. Enerji sektörü, ana sanayi grupları arasında aylık bazda yüzde 3.55 ile en yüksek artışı gösterdi. Yıllık bazda enerji fiyatlarındaki artış ise yüzde 30.82'ye ulaştı. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) tarafında ise gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 0.20'lik bir azalış görülürken, ulaştırma sektöründe yüzde 2.79, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar grubunda ise yüzde 2.71'lik artışlar yaşandı.
Eğitim hizmetleri, hem aylık hem de yıllık enflasyon oranlarında en yüksek artışı gösteren kalem olmaya devam etti. Aylık yüzde 14.19'luk artışla dikkat çeken eğitim giderleri, yıllıkta ise yüzde 48'lik bir yükselişle enflasyonist baskının sürdüğü alanlardan biri oldu. Ayrıca, mazot fiyatlarındaki artışın eylül ayına yansıyan etkisi yüzde 12.93 olarak hesaplandı. Kira ve işyerlerine uygulanacak tavan zam oranı da yüzde 31.49 seviyesinde belirlendi. İstanbul Ticaret Odası'nın (İTO) açıkladığı megakentteki perakende fiyat artışı aylık yüzde 2.11, yıllık ise yüzde 33.55 olarak gerçekleşti. Bağımsız araştırmacılar tarafından açıklanan tüketici enflasyonu ise aylık yüzde 2.10, yıllık yüzde 46.61 olarak duyuruldu.
Ekonomistler, dezenflasyon sürecinin ulaştırma dışındaki genel alanlara yayıldığına işaret ediyor. 2027 yılına kadar kira ve eğitim gibi hizmet enflasyonundaki ataletin azalması ve emtia fiyatlarındaki artışların zayıflamasının enflasyondaki düşüşe katkı sağlaması bekleniyor. Fon krizi sonrası talebin yavaşlayacağı ve ekim ayından itibaren faiz indirimlerinin başlayacağı yönündeki beklentiler korunuyor. Büyüme tahminleri ise yüzde 2.3 seviyesine çekildi. Hizmet sektöründeki yapışkanlığın talepteki yavaşlama ile dağılmaya başladığı, gıda tarafında ise yüksek verimliliğin enflasyona aşağı yönlü katkı sağladığı belirtiliyor. Yıl sonu enflasyonunun yüzde 29'un altına inmesi durumunda, bunun servet etkisi kaynaklı olabileceği ve 100 baz puanlık iki faiz indirimi için alan açabileceği öngörülüyor.
