Esnaf Odası Başkanından Zincir Marketlere Kısıtlama Talebi
Elazığ Esnaf ve Sanatkarlar Karma Odası Başkanı Hakan Albayrak, kentteki zincir marketlerin hızla artan sayısının, yerel esnafın ayakta kalmasını zorlaştırdığını vurguladı. Albayrak, yaptığı kapsamlı değerlendirmede, yükselen maliyetler, başa çıkılamayan kira bedelleri ve genel ekonomik durgunluk nedeniyle büyük sıkıntılar yaşayan küçük işletmecilerin, devasa zincir marketlerle rekabet etme gücünün kalmadığını ifade etti.
Yerel esnafın içinde bulunduğu durumu daha da ağırlaştıran zincir marketlere yönelik çeşitli kısıtlamaların getirilmesi gerektiğini savunan Albayrak, şunları dile getirdi: “Bugün Elazığ'ın her köşesinde, her sokağında bu büyük marketler boy göstermeye başladı. Bu durum, yerel esnafın temel geçim kaynaklarını dahi tehdit eder hale geldi. Ayakkabıdan giyime, elektronik eşyadan gıda ürünlerine kadar akla gelebilecek her türlü malı satan bu devasa yapılar karşısında, küçük esnafımız adeta çaresiz kalıyor. Bu marketlerin sayısının azaltılması, hatta şehir merkezlerinden çıkarılarak daha uzak bölgelere taşınması gibi önlemlerin ivedilikle hayata geçirilmesi gerekiyor. Aksi takdirde, mevcut ekonomik koşullar altında ezilen esnafımız, bu rekabet ortamında tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalacaktır.”
Albayrak, esnafın karşı karşıya kaldığı en büyük sorunlardan birinin de artan işletme giderleri olduğunu belirtti. Özellikle kira bedellerinin esnafın belini büktüğünü söyleyen Albayrak, “Kira fiyatları o kadar yükseldi ki, esnafımız artık bu yükün altından kalkamaz duruma geldi. Bunun yanı sıra, devlet tarafından uygulanan vergi ve cezalar da ciddi bir maliyet kalemi oluşturuyor. Vergisini, sigortasını, stopajını ödeyen esnafımız, bir de son dönemde getirilen yetki belgesi ücretleri gibi ek yüklerle boğuşmak zorunda kalıyor. Büyük şehirlerde 40 bin, küçük şehirlerde ise 20 bin lirayı bulan bu ücretleri ödemekte zorlanan esnafımız var. Bizler de esnafız, onlar da esnaf. Ancak mevcut şartlarda, bu kadar ağır maliyetlerle ayakta kalmak neredeyse imkansız hale geldi.” dedi.
Bir esnafın aylık ortalama giderinin en az 150 bin lirayı bulduğunu belirten Albayrak, bu kalemin içinde BAĞ-KUR primleri, personel maaşları, muhasebe ücretleri ve diğer temel işletme giderlerinin yer aldığını açıkladı. Bu durumun, esnafın SGK ve BAĞ-KUR primlerini düzenli olarak ödeyememesine, hatta bankalardan kullandığı kredileri dahi geri ödemekte güçlük çekmesine neden olduğunu ifade etti. Albayrak, “Esnafımızın kredi ödemelerini aksatması, sigorta primlerini yatıramaması gibi sorunlar, doğrudan işletmelerin sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Bu noktada, şehir merkezlerinde atıl durumda bulunan veya yıkılan alanların yeniden değerlendirilerek esnafın kullanımına açılması, aynı zamanda şehir merkezlerindeki bu büyük marketlerin kaldırılması, yerel esnafımızın nefes almasını sağlayacaktır. Bu düzenlemeler yapıldığında, esnafımız hem sosyal güvencelerini sağlayabilecek hem de işletme giderlerini daha rahat karşılayabilecektir.” şeklinde konuştu.
Albayrak, bankaların esnaf üzerindeki bir diğer ağır yükünün de kredi kartı işlem komisyonları olduğunu söyledi. Günümüzde alışverişlerin büyük çoğunluğunun kredi veya banka kartları aracılığıyla yapıldığını hatırlatan Albayrak, esnafın bu işlemlerden dolayı bankalara ödediği komisyonların ciddi boyutlara ulaştığını vurguladı. “Bankalar, esnafımızın belini iyice bükmüş durumda. Günümüzde nakit para kullanımı neredeyse yok denecek kadar azaldı. Herkes kartla alışveriş yapıyor ve esnafımız da bu işlemlerden yüzde 3 ila 5 arasında değişen oranlarda komisyon ödüyor. Bu oranların düşürülmesi, makul seviyelere çekilmesi gerekiyor. Bankalar, esnafımıza kredi kartı verirken yıllık aidat alıyor, POS cihazı temin ediyor ve bunun için hem cihaz parası hem de bakım ücreti talep ediyor. Dahası, yapılan her satıştan da ciddi oranlarda kesinti yapıyor. Bu durumun bir an önce gözden geçirilerek esnaf lehine düzenlenmesi gerekmektedir.” dedi.
