Ev Kadınlarına Emeklilik ve Sağlık Güvencesi Müjdesi: Primler Devletten
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne (TBMM) sunulan son derece kapsamlı bir kanun teklifi, ülkedeki milyonlarca ev kadını için sosyal güvenlik alanında devrim niteliğinde düzenlemeler getirmeyi amaçlıyor. Aile yapısının temel direği olan ve ev işleri ile çocuk bakımı gibi görünmez emeğin yükünü taşıyan kadınların, bu fedakarlıklarının karşılığını almalarını sağlayacak düzenlemeler, uzun süredir beklenen bir gelişme olarak öne çıkıyor. SGK alanında uzman görüşleriyle şekillenen bu teklif, ev kadınlarının emeklilik hayallerini gerçeğe dönüştürmenin yanı sıra, onlara ücretsiz sağlık hizmeti ve geçmişe dönük borçlanma imkanı gibi önemli kazanımlar sunuyor.
Teklifin en dikkat çekici yönlerinden biri, ev içi emeği kayıt altına alarak kadınların sosyal güvenlik sistemine entegrasyonunu sağlamasıdır. Mevcut yasal düzenlemeler genellikle ücret karşılığı çalışanları kapsarken, ev işleri ve aile bireylerinin bakımıyla ilgilenen kadınların emeği yeterince tanınmıyor. Yapılan araştırmalar, ev işlerinin ve bakım hizmetlerinin büyük çoğunluğunun kadınlar tarafından yerine getirildiğini ortaya koyuyor. Bu durum, kadınları yaşlılık dönemlerinde ekonomik olarak dezavantajlı bir konuma itebiliyor. Yeni düzenleme, bu soruna köklü bir çözüm sunarak, ev içi emeği bir kamu görevi olarak ele almayı ve kadınların bu alandaki katkılarının sigortalanmasını hedefliyor.
Bu tarihi adımın pratik uygulamaları da oldukça önemli. Kanun teklifine göre, ev kadınları Bağ-Kur (4/b) statüsünde sigortalı olacak ve emeklilik ile sağlık primleri tamamen devlet hazinesi tarafından karşılanacak. Bu sayede, kadınlar herhangi bir maddi yük altına girmeden sigortalı olabilecek ve emeklilik hakkı kazanabilecek. Ayrıca, geçmişte sigortasız olarak ev işleriyle meşgul oldukları süreleri borçlanarak emeklilik hesaplamalarına dahil etme imkanı da sunulacak. Yaş haddinden emeklilik için 55 yaş şartı getirilmesi ve emeklilik maaşı oranlarının yükseltilmesi de beklentiler arasında yer alıyor. Maluliyet durumunda ise, ev emekçilerine belirli oranlarda aylık bağlanması öngörülüyor. Tüm bu düzenlemelerle birlikte, ev kadınları ve aileleri Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamından hiçbir ücret ödemeden faydalanabilecek.
Düzenlemenin kapsamı sadece kendi evlerinde çalışan kadınlarla sınırlı kalmıyor. Ev hizmetlerinde (temizlik, çocuk bakımı, yaşlı bakımı gibi) çalışan kadınlar da yeni yasal güvencelere kavuşacak. Mevcut kanunlarda bu alanda çalışanlara yönelik muafiyetler kaldırılacak ve İş Kanunu'nun tüm hükümlerinden yararlanmaları sağlanacak. Bu sayede, kıdem tazminatı ve yıllık izin gibi haklar güvence altına alınacak. 30 günü aşan ev hizmetlerinde yazılı sözleşme zorunluluğu getirilmesi, mobbing, taciz ve şiddet gibi olumsuz durumlara karşı caydırıcı önlemlerin alınması ve riskli işlerde (örneğin cam silme) işverenlerin koruyucu ekipman sağlama yükümlülüğü de teklifte yer alıyor. Bakım verenlere yönelik yıpratıcı süreçleri hafifletmek amacıyla geçici mola hakları ve ücretsiz izin imkanları sunulması, ayrıca psikolojik ve hukuki destek sağlanması da bu kapsamlı düzenlemenin diğer önemli maddeleri arasında bulunuyor.
