Ev Kadınlarına Emeklilik ve Sağlık Hakkı: Primler Devletten
Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan tarihi bir kanun teklifi, ülkedeki milyonlarca ev kadınının sosyal güvenlik hayallerini gerçeğe dönüştürme potansiyeli taşıyor. Yıllardır aileleri ve evleri için fedakarlıkta bulunan kadınların görünmez emeğini kayıt altına almayı ve onlara güvenceli bir gelecek sunmayı amaçlayan bu düzenleme, önemli yenilikler içeriyor. Teklif, ev içi emeği toplumsal bir görev olarak tanımlayarak, kadınların yaşlılık dönemlerinde ekonomik zorluklar yaşamaması için kapsamlı çözümler sunuyor.
SGK alanında uzman görüşleriyle şekillenen 40 maddelik yasa teklifi, ev kadınlarının emeklilik süreçlerini kolaylaştırmanın yanı sıra, ev hizmetlerinde çalışanların da haklarını güvence altına almayı hedefliyor. Mevcut yasal düzenlemelerin genellikle ücretli iş gücüne odaklandığını ve ev işleriyle ilgilenen kadınların emeğini yeterince tanımadığını belirten uzmanlar, bu teklifin eşitsizlikleri gidermede önemli bir adım olacağını vurguluyor. Yapılan araştırmalar, ev işi ve bakım yükünün büyük ölçüde kadınların üzerinde olduğunu gösteriyor. Yeni düzenleme ile bu yük, sadece bireysel bir sorumluluk olmaktan çıkıp, devletin de aktif rol aldığı bir kamu hizmetine dönüşüyor.
Teklifin en dikkat çekici yönlerinden biri, ev kadınlarının emeklilik primlerinin devlet tarafından karşılanacak olması. Bağ-Kur (4/b) güvencesi altına alınacak kadınların emeklilik ve sağlık sigortası primleri Hazine'den ödenecek. Bu sayede kadınlar, ek bir maliyet altına girmeden emeklilik hakkı kazanabilecek. Ayrıca, geçmişte sigortasız olarak ev işleriyle meşgul olunan dönemler için geriye dönük borçlanma imkanı da sunulacak. Bu sayede kadınlar, daha erken yaşta emekli olma ve daha yüksek maaş alma şansına sahip olacak. Yaşlılık ve maluliyet aylığı oranları da iyileştirilerek, kadınların ekonomik bağımsızlıkları güçlendirilecek. Genel Sağlık Sigortası kapsamında tüm aile bireylerinin ücretsiz sağlık hizmetlerinden faydalanması da öngörülüyor.
Düzenleme sadece evinde çalışan kadınları değil, aynı zamanda gündelikçi olarak ev hizmetlerinde görev alan kadınları da yakından ilgilendiriyor. Mevcut İş Kanunu'nda ev hizmetlerinde çalışanlara dair muafiyetin kaldırılmasıyla, bu alanda çalışanlar da tam iş güvencesine sahip olacak. Kıdem tazminatı, yıllık izin gibi haklar güvence altına alınacak. 30 günü aşan ev hizmetlerinde yazılı sözleşme zorunluluğu getirilecek ve bu süreçte mobbing, taciz gibi olumsuzluklara karşı caydırıcı önlemler alınacak. Ev sahiplerine ise, cam silme gibi riskli işlerde çalışan personelin güvenliği için gerekli ekipmanları sağlama yükümlülüğü getirilecek. Ayrıca, sürekli bakım hizmeti verenlere, yıpratıcı süreçte nefes alabilmeleri için kamu tarafından maaş kesintisi olmaksızın geçici izin ve bakım molası hakkı tanınacak. Bu kişiler ücretsiz psikolojik ve hukuki destek alabilecek.
