Gıda Etiketleri Yeniden Şekilleniyor: Aldatıcı İfadeler Yasaklanıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı, son iki yıl içinde gıda etiketleme mevzuatında köklü değişiklikler yaparak tüketicinin doğru bilgilendirilmesini ve yanıltıcı uygulamaların önüne geçilmesini hedefliyor. Gerçekleştirilen kapsamlı düzenlemeler, gıda ürünlerinin içeriğinin daha anlaşılır bir biçimde sunulmasını zorunlu kılıyor. Bakanlık, vatandaşların gıda konusunda bilinçli tercihler yapabilmesi amacıyla 'Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği'ni güncelleyerek, gıda okuryazarlığını artırmayı amaçlıyor.
Bu yeni düzenlemeler çerçevesinde, piyasaya sunulacak yeni gıdaların belirlenmesinde uyulması gereken kurallar yeniden tanımlandı. Avrupa Birliği ülkelerinin onayladığı ve Türkiye'de kullanımı uygun görülen gıda bileşenleri listesi genişletilirken, 189 yeni gıda bileşeni mevzuat kapsamına dahil edildi. Bununla birlikte, genetiği değiştirilmiş organizmalarla üretilen, domuz kaynaklı veya böcek içeren 32 gıda ürünü ise güvenlik endişeleri nedeniyle bu kapsamın dışında tutuldu. Gıda işletmecilerinin, ürün etiketlerinde yer alacak bilgilerin kolay okunabilirliğini sağlaması, yanıltıcı görsellerden ve isimlerden kaçınması artık bir zorunluluk haline geldi.
Yapılan değişiklikler kapsamında, özellikle aroma vericilerle tatlandırılan ürünlerin etiketlerinde gerçek gıda görsellerinin kullanılmasına yasak getirildi. Bu ürünlerin 'aromalı' olarak açıkça belirtilmesi gerekliliği getirildi. Ayrıca, tüketicilerin gıdaların gerçek içeriği hakkında yanlış bir izlenime kapılmasını önlemek amacıyla, birbirine karıştırılabilecek ürünlerde 'tereyağı tadında', 'zeytinyağı lezzeti' gibi sahip olmadığı özellikleri çağrıştıran ifadelerin kullanımı yasaklandı. Ayçiçeği yağı içeren margarinlerde 'tereyağı tadında' denilemeyeceği gibi, kokolin ürünlerinde 'çikolata lezzeti' veya sütlü buz ürünlerinde 'dondurma keyfi' gibi ifadeler de artık kullanılamayacak. Zeytinyağı dışındaki bitkisel yağlarda zeytin veya zeytin ağacı görsellerinin kullanımı da yasaklananlar arasında yer aldı.
Bakanlık, 'köy ürünü' algısı yaratabilecek marka ve ibarelerin kullanımını da sınırladı. Kanatlı hayvan ürünlerinde, yetiştirme yöntemleriyle çelişen ve tüketiciyi aldatabilecek görsellerin önüne geçildi. İçeriğinde farklı bitkisel yağlarla birlikte tereyağı veya zeytinyağı bulunan ürünlerin, bu yağları ön plana çıkararak 'tereyağlı' veya 'zeytinyağlı' olarak adlandırılmasına kısıtlama getirildi. Yer fıstığıyla üretilen baklavalarda, sadece 'fıstıklı' yerine 'yer fıstıklı' ibaresinin kullanımı zorunlu hale getirildi. Benzer şekilde, krema içermeyen ürünlerde 'krema' yerine 'krema sos' ifadesi kullanılacak. Ayrıca, toplu tüketim yerlerinde sunulan veya paketlenerek satılan gıdaların içeriği ve enerji değerleri hakkında bilgilerin açıkça belirtilmesi gerekliliği de getirildi.
Bu yeni düzenlemeler, gıda sektöründe daha şeffaf bir piyasa oluşturmayı hedeflerken, tüketicilerin bilinçli seçimler yapmasına olanak tanıyor. Ürün etiketlerinde yer alacak bilgilerin doğruluğu ve anlaşılırlığı ön plana çıkarılarak, gıda güvenliği ve tüketici hakları konusunda önemli bir adım atılmış oldu. Bu değişiklikler, hem üreticilerin ürünlerini doğru tanıtmasını sağlayacak hem de tüketicilerin aldatıcı bilgilerden korunmasına yardımcı olacaktır.
