Güney Çin Denizi'nde Gerilim Tırmanıyor: Çin, ABD Savaş Gemisine Karşı Harekete Geçti
Askeri hareketlilik ve diplomatik gerilim, Pasifik Okyanusu'nun stratejik öneme sahip Güney Çin Denizi'nde yeniden tırmanışa geçti. Çin Halk Cumhuriyeti'nin ordusu, Amerika Birleşik Devletleri'ne ait bir savaş gemisinin kendi egemenlik alanı olarak gördüğü ihtilaflı sulara izinsiz giriş yaptığını iddia ederek, bölgeye donanma kuvvetlerini sevk ettiğini duyurdu. Pekin yönetimi, ABD'nin bu adımını egemenlik haklarının açık bir ihlali olarak nitelendirirken, bölgedeki komşu ülke Filipinler ise söz konusu geçişin uluslararası deniz hukuku çerçevesinde gerçekleştiğini ve herhangi bir yasa dışı durum teşkil etmediğini belirtti.
Çin ordusunun Güney Harekât Alanı Komutanlığı tarafından yapılan resmi açıklamada, ABD Donanması'na ait 'USS Charleston' isimli savaş gemisinin, salı gününün erken saatlerinde, Çin hükümetinin onayı olmaksızın Spratly Adaları'nın bir parçası olan Sabina Sığlığı'na komşu sulara 'yasa dışı ve izinsiz bir giriş' gerçekleştirdiği ifade edildi. Açıklamada ayrıca, 'Amerika Birleşik Devletleri'nin bu tür eylemleri, Çin'in ulusal egemenlik hakları ve çıkarlarıyla çelişmekte, deniz güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye atmakta ve bölgesel barış ile istikrar üzerinde olumsuz etkilere yol açmaktadır. ABD tarafının bu tür provokatif faaliyetlere derhal son vermesi gerekmektedir' şeklinde sert bir uyarıda bulunuldu. Çin'in bu iddialara karşılık olarak, söz konusu ABD gemisini yakından takip etmek ve duruma müdahale etmek amacıyla kendi deniz kuvvetlerini bölgeye konuşlandırdığı kaydedildi.
ABD Donanması'ndan konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapılmazken, Amerika Birleşik Devletleri genellikle bu tür operasyonları 'seyir serbestisi operasyonları' olarak tanımlıyor. Bu tür operasyonlar, uluslararası sularda seyrüsefer özgürlüğünü teyit etmeyi amaçlıyor. Ancak, Güney Çin Denizi'ndeki bilinen son benzer operasyonun yaklaşık bir yılı aşkın bir süre önce gerçekleştirildiği bilgisi de mevcut. Diğer yandan, Filipinler ordusu sözcüsü yaptığı açıklamada, ABD savaş gemisinin Çin'e ait toprak veya karasularına izinsiz bir giriş yapmadığını vurguladı. Sözcü, hiçbir ülkenin uluslararası sularda gerçekleştirilen ve uluslararası hukuka uygun olan geçişler için önceden izin alma zorunluluğu getirme hakkına sahip olmadığını belirtti. Bu durum, bölgedeki egemenlik tartışmalarının ne kadar karmaşık bir hal aldığını gözler önüne seriyor.
Filipinler Sahil Güvenliği'nin geçtiğimiz ay bildirdiğine göre, aynı sığlık bölgesinde Çin Sahil Güvenlik gemisi ile Filipinler'e ait bir yakıt ikmali teknesi arasında bir olay yaşanmıştı. Çin, bu olayda Filipin tarafını sorumlu tutmuştu. Amerika Birleşik Devletleri ile karşılıklı savunma anlaşması bulunan Filipinler ve Çin Halk Cumhuriyeti, hem Sabina Sığlığı hem de tüm Spratly Takımadaları üzerinde hak iddia ediyor. Pekin yönetimi ise Brunei, Malezya, Filipinler, Tayvan ve Vietnam gibi ülkelerin de hak iddialarının bulunduğu Güney Çin Denizi'nin büyük bir bölümünü kendi egemenlik alanı olarak kabul ediyor. Bu durum, bölgedeki deniz yetki alanları ve kaynaklar üzerindeki rekabetin artmasına neden oluyor. Öte yandan, Güney Çin Denizi'nin kuzeyinde yer alan Tayvan kontrolündeki Pratas Adaları yakınlarında da benzer bir gerginlik yaşandı. Tayvan Sahil Güvenliği, bir Çin Sahil Güvenlik gemisinin kendi karasularına girdiğini belirterek, gemiyi uzaklaştırmak için 'Taichung' adlı gemiyi görevlendirdiğini ve iki taraf arasında anonslarla gerginliğin sürdüğünü bildirdi. Tayvan makamları, Çin gemisinden yapılan 'Sözde Çin Cumhuriyeti mevcut değildir' şeklindeki anonsa, 'Çin Cumhuriyeti, Tayvan, egemen ve bağımsız bir ülkedir' şeklinde karşılık verildiğini açıkladı.
