İkinci El Otomobil Piyasası: Fiyatlar Yükseliyor, Değerler Düşüyor
Türkiye'nin ikinci el otomobil pazarında gözlemlenen gelişmeler, hem tüketicilerin hem de sektör analistlerinin dikkatini çekiyor. Yapılan son analizlere göre, ikinci el araçların ortalama satış fiyatlarında nominal olarak önemli bir artış yaşanmasına rağmen, enflasyonun etkileri hesaba katıldığında durum tam tersine dönüyor. Bu durum, piyasadaki fiyat-değer dengesinin karmaşık bir hal aldığını gösteriyor.
Sahibinden.com tarafından Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan Mayıs ayı "Otomobil Piyasası Görünümü" raporu, bu çelişkili tabloyu gözler önüne seriyor. Rapora göre, enflasyondan arındırılmış reel otomobil fiyat endeksi Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 1,1, geçen yılın aynı dönemine göre ise yüzde 7,9'luk bir gerileme kaydetti. Bu, araçların satın alma gücü karşısındaki değerinin düştüğünü işaret ediyor. Öte yandan, nominal ortalama otomobil fiyatı Mayıs ayında 1 milyon 175 bin lira olarak kaydedildi. Bu rakam, bir önceki aya göre yüzde 0,6, geçen seneye göre ise yüzde 22,1'lik bir artışı temsil ediyor.
Araç sınıflarına göre yapılan incelemeler de farklılıkları ortaya koyuyor. En yüksek yıllık nominal fiyat artışının yüzde 24,3 ile C segmenti araçlarda görüldüğü Mayıs ayında, B segmenti araçların ortalama fiyatı 768 bin 73 lira, C segmenti 1 milyon 36 bin lira, D segmenti 1 milyon 486 bin lira ve E segmenti ise 2 milyon 482 bin lira olarak gerçekleşti. Yıllık bazda fiyat artış oranları B segmentinde yüzde 24, D segmentinde yüzde 23,7 ve E segmentinde yüzde 23,4 olarak belirlendi. Yakıt türlerine bakıldığında ise en dikkat çekici artışın yüzde 23,7 ile elektrikli araçlarda yaşandığı görüldü. Benzinli araçların ortalama fiyatı 1 milyon 436 bin lira iken, benzin ve LPG'li araçlar 607 bin 33 lira, dizel araçlar 1 milyon 127 bin lira, hibrit araçlar 2 milyon 650 bin lira ve elektrikli araçlar ise 4 milyon 83 bin liraya ulaştı. Yıllık fiyat değişimleri benzinlilerde yüzde 18,9, benzin&LPG'lilerde yüzde 18,6, dizellerde yüzde 17,4 ve hibritlerde yüzde 17,8 olarak saptandı.
Piyasadaki arz ve talep dinamikleri de bu tabloyu destekler nitelikte. Satılık otomobil ilan sayısını gösteren arz endeksi, Mayıs ayında bir önceki aya göre yüzde 5,8 azalarak 904 bin 741'e geriledi. Aynı dönemde otomobil talep endeksinde ise yüzde 2,8'lik bir düşüş yaşanırken, talep endeksinin yıllık değişimi yüzde eksi 16,2 olarak ölçüldü. Bu veriler, piyasada hem arzın daraldığını hem de talebin azaldığını gösteriyor. Bu durum, yüksek nominal fiyatlara rağmen reel değer kaybının devam etmesinde önemli bir etken olarak öne çıkıyor. Sektör uzmanları, bu durumun küresel ekonomik dalgalanmalar, artan maliyetler ve tüketici güvenindeki değişimler gibi çok yönlü faktörlerden kaynaklandığını belirtiyor.
