İran'da Liderlik Planı Suya Düştü: Ahmedinejad Kurtarma Operasyonunda Yaralandı
Amerika Birleşik Devletleri ve İsrail'in İran'da aradığı rejim değişikliği senaryosunda, eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın başa geçirilmesine yönelik bir planın, İsrail'in gerçekleştirdiği bir kurtarma operasyonundaki beklenmedik bir hata nedeniyle rafa kaldırıldığı iddia edildi. Bu girişim, İran'daki mevcut dini liderliğin ve üst düzey yetkililerin, İsrail'in düzenlediği operasyonlar sırasında hayatını kaybetmesinin ardından gündeme gelmişti. ABD Başkanı Donald Trump'ın, ülkenin içeriden bir lider tarafından yönetilmesi gerektiği yönündeki açıklamaları, bu tür spekülasyonlara zemin hazırlamıştı. Uzmanlar, ABD'nin önceden belirlediği bir ismi devreye sokmayı amaçladığını belirtse de, bu ismin kim olduğu uzun süre gizemini korudu. Sonuç olarak, İran'da istenen rejim değişikliği umutları gerçekleşmedi.
The New York Times gazetesinin edindiği bilgilere göre, ABD ve İsrail'in, gerilimin tırmandığı bir dönemde İran'da yeni bir liderlik oluşturma çabası içinde olduğu ve bu çerçevede eski Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ı hedef aldığı ortaya çıktı. Ahmedinejad, geçmişte İsrail karşıtı sert söylemleri ve nükleer programı güçlü bir şekilde desteklemesiyle tanınıyordu. Ancak son yıllarda İran rejimiyle yaşadığı anlaşmazlıklar sonucu ev hapsine alınması, ABD'yi kendisini potansiyel bir müttefik olarak görmeye itti. ABD yönetiminin, Ahmedinejad'ı kullanarak İran'da bir değişim yaratabileceği düşüncesiyle harekete geçtiği öne sürüldü. Ancak, Trump yönetimindeki bazı yetkililer tarafından bile riskli ve mantıksız bulunan bu planın, hedeflerin ne kadar yanlış değerlendirildiğini gösterdiği belirtildi.
Amerikalı yetkililerin aktardığına göre, Ahmedinejad ile de gizlice istişare edildiği belirtilen bu karmaşık plan, beklenmedik bir gelişmeyle ters köşe yaptı. Savaşın ilk günlerinde, Ahmedinejad'ın Tahran'daki konutuna yönelik bir İsrail saldırısı düzenlendiği ve bu saldırıda eski cumhurbaşkanının yaralandığı bildirildi. The New York Times'a konuşan kaynaklara göre, bu bombardımanın asıl amacının, Ahmedinejad'ı ev hapsinden kurtarmak olduğu iddia edildi. Ahmedinejad, bu ölümcül saldırıdan sağ kurtulmayı başarsa da, olayın ardından rejim değişikliği planına olan inancını tamamen yitirdiği ifade edildi. Olaydan bu yana sadece bir kez kamuoyu önüne çıkan Ahmedinejad'ın mevcut durumu ve nerede olduğu hakkında ise herhangi bir bilgi bulunmuyor. ABD ve İsrail'in, onu İran'da potansiyel bir yeni lider olarak görmesi, Şubat ayındaki çatışmaların aslında Tahran'a daha uyumlu bir yönetim getirme umuduyla başlatıldığını düşündürüyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly, rejim değişikliği planı ve Ahmedinejad'ın durumu hakkındaki sorulara, operasyonun askeri boyutunu vurgulayan bir yazılı açıklamayla yanıt verdi ve rejim değişikliği planına doğrudan değinmekten kaçındı. Mossad sözcüsü ise konuyla ilgili herhangi bir yorum yapmaktan kaçınmış durumda. Savaşın ilk günlerinde ABD'li yetkililerin, İran'ı yönetecek pragmatik bir lider bulma arayışında olduğu yönündeki söylemleri dikkat çekmişti. Eldeki istihbarat raporlarının, İran rejimi içindeki bazı unsurların, ideolojik olarak tam uyumlu olmasalar da Amerika ile işbirliği yapmaya istekli olabileceğini gösterdiği belirtildi. ABD Başkanı Trump'ın, Venezuela'da Nicolas Maduro hükümetini devirme çabalarında elde edilen başarıdan ilham aldığı ve bu modelin İran'da da uygulanabileceği fikrine kapıldığı ifade edildi. Ancak Ahmedinejad'ı yeniden iktidara getirme fikrinin Amerikan yönetiminde ciddi tereddütlere yol açtığı da gelen bilgiler arasında yer alıyor. Trump ve kabine üyeleri, savaşın temel amacının İran'ın askeri ve nükleer kapasitesini zayıflatmak olduğunu savunsa da, perde arkasında yürütülen gizli operasyonların çok daha riskli bir kumarı içerdiği anlaşılıyor.
