İsrail'de Kritik Seçim Sonuçları: Netanyahu Hükümeti Çoğunluğu Kaybediyor Mu?

İsrail'de gerçekleştirilen genel seçimlerde oy sayım işlemleri büyük ölçüde tamamlanırken, siyasi dengelerdeki olası bir değişim dikkat çekiyor. Sandıkların açılma oranı yüzde 76,8'e ulaştığında elde edilen ilk resmi rakamlara göre, Başbakan Binyamin Netanyahu'nun liderlik ettiği sağ ve dini eğilimli blok 54 sandalye elde edebildi. Buna karşılık, muhalefet cephesi 47 sandalye toplarken, Arap siyasi partileri ise 19 sandalye ile önemli bir duruş sergiledi. Ancak, İsrail'de bir hükümetin kurulabilmesi için mecliste salt çoğunluk olan 61 sandalye gerekliliğine, şu ana kadar hiçbir siyasi blok ulaşabilmiş değil. Bu durum, siyasi arenada yoğun bir belirsizliğin hakim olmasına neden oluyor.

Seçimlere katılım oranı, İsrail siyasi tarihi açısından önemli bir rekor kırdı. Oy kullanma işleminin sabah 07.00'de başlayıp akşam 20.00'ye kadar süren diliminde, seçmenlerin sandıklara ilgisi yüzde 77,7 gibi yüksek bir seviyede gerçekleşti. Bu oran, 1988 yılından bu yana aynı saat diliminde kaydedilen en yüksek katılım olarak kayıtlara geçti. Sandıkların gece 22.00'de (Türkiye saati ile 23.00) kapanmasının ardından başlayan oy sayım süreci, yaklaşık bir hafta sürecek itiraz süreçlerinin de tamamlanmasıyla en geç 4 Kasım tarihine kadar kesin sonuçların açıklanması bekleniyor. Bu süreç, siyasi aktörlerin ve kamuoyunun nefesini tutarak beklediği bir dönem olarak öne çıkıyor.

Açılan sandıkların yüzde 84,5'lik kesimine dayanan resmi sonuçlar, Başbakan Netanyahu'nun siyasi geleceği hakkında soru işaretleri yaratıyor. Netanyahu'nun partisi Likud, tek başına 27 sandalye kazanırken, sağ ve dini eğilimli koalisyon ortakları da önemli bir destek buldu. Tevrat Yahudiliği Birliği ve aşırı sağcı Itamar Ben-Gvir'in partisi Yahudi Gücü 7'şer sandalye elde ederken, Shas 7 ve Dindar Siyonizm 6 sandalye ile koalisyonun önemli unsurları arasında yer aldı. Bu blok toplamda 54 sandalyeye ulaşarak Netanyahu'nun hükümet kurma çabalarına temel oluşturdu. Ancak, muhalefet cephesi de Gadi Eisenkot liderliğindeki Yashar partisi ile 22 sandalye ve diğer ortaklarıyla birlikte toplam 49 sandalyeye ulaşarak güçlü bir duruş sergiledi. Demokratlar 8 ve Yisrael Beytunu 7 sandalye kazanırken, muhalefeti dışarıdan destekleyen Arap partileri de 17 sandalye ile dengeleri etkileyebilecek bir güç haline geldi.

İsrail'in önde gelen medya kuruluşlarının seçim sonuçlarına yönelik tahminleri, meclisin neredeyse eşit bir şekilde ikiye bölüneceği yönünde. KAN 11 ve Kanal 13 gibi yayın organları, hükümet ve muhalefet bloklarına eşit sayıda, 51'er sandalye öngörürken, Arap partilerine 18 sandalye tahmini yapıldı. Kanal 12 ise muhalefete 49, hükümet bloğuna 52 ve Arap partilerine 19 sandalye düşüleceğini öngördü. Bu tahminler, Netanyahu'nun tek başına bir çoğunluk hükümeti kurmasının oldukça zor olduğunu ve sonuçların öngörülerle paralellik göstermesi durumunda, koalisyon görüşmelerinin haftalarca sürebileceğini işaret ediyor. Bu senaryoda, hükümetin kim tarafından kurulacağını belirlemede Arap partilerinin stratejik önemi daha da artacak.

Seçim sonrası olası senaryolar, İsrail basınında geniş yankı buldu. En dikkat çekici başlıklar arasında Netanyahu'nun iktidarının tehlikeye girmesi, küçük partilerin belirleyici rol oynaması ve koalisyon görüşmelerinin uzaması yer alıyor. Hükümet kurma girişimlerinin başarısız olması halinde erken seçim ihtimali de masada. Mevcut durumda, Netanyahu'nun kesin olarak iktidarı kaybettiğini veya muhalefetin hükümeti kuracağını söylemek için henüz erken. Kesin sonuçların ekim sonuna doğru netleşmesi bekleniyor.

Muhalefet liderlerinden Gadi Eisenkot, sandık çıkış anketlerinin sonuçlarının Netanyahu hükümetine olan güvensizliği yansıttığını belirtti. Sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, sonuçları 'Siyonist çoğunluk ve İsrail vatandaşlarının büyük bölümü tarafından Netanyahu’ya ve 7 Ekim hükümetine verilen tam bir güvensizlik oyu' olarak nitelendirdi. Eisenkot, nihai sonuçların bu şekilde gerçekleşmesi halinde bunun 'İsrail'in sorumlu Siyonist çoğunluğunun bir zaferi' olacağını ifade etti. Halkın iradesini hızla hayata geçirmek, Netanyahu hükümetinin yerine geçmek ve herkes için zorunlu askerlik hizmetini taahhüt eden bir Siyonist hükümet kurmak amacıyla hareket edeceğini vurguladı.

Knesset'te Netanyahu karşıtı bir çoğunluğun varlığına rağmen, Yahudi liderliğindeki dört muhalefet partisinin seçim sürecinde Arap partileriyle koalisyon kurmayacaklarına dair verdikleri sözler, hükümet kurma sürecini karmaşık hale getiriyor. Eisenkot'un, Arap partilerinin desteğiyle azınlık hükümeti kurma ihtimali veya bu partilerin güvenoylamasında çekimser kalmasını sağlama stratejisi üzerinde duruluyor. Netanyahu bloğu Arap partileriyle hükümet kurma seçeneğini kesin olarak reddederken, bu partiler de kampanyalarını Netanyahu ve müttefiklerini iktidardan uzaklaştırmak üzerine kurdu. Muhalefette yer alan Yisrael Beytenu lideri Avigdor Liberman ve B'Yachad lideri Naftali Bennett, hükümet kurarken Arap partilerine dayanmayacaklarını taahhüt etmişlerdi. Ancak, eski genelkurmay başkanı olan Yashar partisi lideri Eisenkot'un da Arap partileriyle ortak bir hükümet kurmayı dışlaması, iktidara giden yolu daha da zorlaştırıyor. Sol kanattaki Demokratlar partisinin lideri Yair Golan ise 'tüm ortaklarla çalışmaya hazır' olduklarını belirtti.

Yashar lideri Eisenkot, kamuoyunun Netanyahu'yu başbakan olarak görmek istemediğini belirterek, deneyimli siyasetçiye politikayı bırakma çağrısında bulundu. Ayrıca, İsrail'in ulusal güvenliğinin siyasi çıkarlar uğruna kullanılmaması gerektiği konusunda uyarıda bulunan Eisenkot, Netanyahu'nun 'halkın güveni ve yetkisi olmayan geçici bir başbakan' olduğunu söyledi. Güvenlik kurumlarını, siyasi çıkarların İsrail'in güvenliğinin önüne geçirilmesine karşı 'dik durmaya' davet etti. İsrail Merkez Seçim Komitesi'nin açıkladığı verilere göre, seçimlere katılım oranı %77,7 olarak kayıtlara geçti. Bu oran, son 20 yılın en yüksek seviyesi olurken, bir önceki seçime göre yaklaşık 7 puanlık bir artışı temsil ediyor.