İsrail'den Türkiye'ye F-35 Engeli: Düşük Teknik Özellikli Uçak Teklifi

İsrail'in, Türkiye'nin F-35 savaş uçağı programındaki yerini kısıtlamak veya tamamen engellemek amacıyla yoğun bir diplomatik çaba yürüttüğü öne sürülüyor. İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun önümüzdeki hafta yapacağı ABD ziyareti sırasında Başkan Donald Trump ile gerçekleştireceği görüşmede, bu konuyu stratejik bir gündem maddesi olarak ele alması bekleniyor. Tel Aviv yönetimi, Türkiye'nin F-35'lere erişimini engelleme hedefinde başarılı olamazsa, alternatif bir senaryo olarak uçakların teknik özelliklerinin düşürülmüş versiyonlarının Türkiye'ye sunulması seçeneğini değerlendiriyor.

İsrail'in önde gelen gazetelerinden Yedioth Ahronoth'un haberine göre, İsrail güvenlik kabinesinin son toplantısında, Ankara ve Washington arasındaki F-35 müzakerelerinin mevcut durumu ayrıntılı bir şekilde incelendi. Toplantıda, Türkiye'nin bu gelişmiş savaş uçaklarına erişimini engellemek için İsrail'in yürüttüğü yoğun diplomatik faaliyetlerin yanı sıra, bu hedefe ulaşılamaması durumunda izlenecek stratejiler de masaya yatırıldı. Bu çerçevede, uçakların performans ve yeteneklerinin azaltılmış özel sürümlerinin Türkiye'ye teslim edilmesi ihtimali üzerinde durulduğu belirtildi.

Üst düzey İsrailli yetkililer, yaptıkları değerlendirmelerde, ABD Başkanı Trump'ın teslimat öncesinde Türkiye lehine bazı şartlar getirebileceği ihtimalini göz önünde bulundurarak, mevcut anlaşmayı etkilemek adına hem yasal hem de diplomatik tüm yolları denediklerini ifade ettiler. İsrail'in, Orta Doğu'daki hava sahası üstünlüğünü koruma konusundaki kararlılığını vurgulayan kaynaklar, F-35 savaş uçaklarının farklı teknik özelliklere sahip versiyonlarının bulunmasının kendileri için bir avantaj teşkil ettiğini dile getirdiler. Bu durumun, bölgesel güç dengelerini kendi lehlerine çevirme stratejisinin bir parçası olduğu yorumları yapılıyor.

Haberde ayrıca, İsrail'in Washington ve Ankara arasındaki F-35 anlaşmasını sekteye uğratma çabaları kapsamında ABD Kongresi ile de yakın işbirliği yapmayı planladığı aktarıldı. Bu doğrultuda Tel Aviv yönetiminin, ABD'nin silah transferleri mevzuatında yer alan ve İsrail'in Orta Doğu'daki askeri üstünlüğünü yasal olarak güvence altına alan 'Niteliksel Askeri Üstünlük' (QME) prensibini bir dayanak olarak kullanacağı belirtiliyor. ABD tarafından Türkiye'nin F-35 programına geri dönebileceğine dair olumlu sinyallerin gelmesinin ardından, İsrailli siyasetçilerin ve özellikle Başbakan Netanyahu'nun bu konudaki muhalefetini artırması dikkat çekiyor. Netanyahu, son dönemde Amerikan medyasına verdiği demeçlerde de Türkiye'nin F-35 projesinden uzak tutulması gerektiği yönündeki çağrılarını tekrarlamıştı.