İstanbul'da Akrep Tehlikesi: Uzmanlar Uyarıyor, Alınması Gereken Önlemler Neler?

İstanbul'da son dönemde gözlemlenen artan nem seviyeleri ve uygun yaşam alanlarının yaygınlaşması, akrep tehlikesini gündeme getirdi. Yeditepe Üniversitesi Farmasötik Toksikoloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Ahmet Aydın, akreplerin artık sadece kırsal bölgelere özgü olmadığını, şehir yaşam alanlarının yakınlarında da görülebileceğini belirtti. Özellikle otluk, çimenlik alanlar, inşaat molozları ve birikmiş çalılıklar, akrepler için ideal barınma koşulları sunuyor. Aydın, İstanbul'daki yüksek nem oranının akrepleri evlere kadar yaklaştırabileceği uyarısında bulundu.

Dünyada binlerce akrep türü bulunmasına rağmen, bunların yalnızca yaklaşık 70 türünün insan sağlığı için ciddi tehdit oluşturduğu biliniyor. Türkiye'de de özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi gibi nemli iklimlere sahip bölgelerde zehirli akrep türlerine rastlanabiliyor. Prof. Dr. Aydın, akrep sokması durumunda panik yapmamak gerektiğini vurgulayarak, zehirlenmenin ciddiyetinin akrebin boyutu ve vücuda enjekte ettiği zehir miktarıyla doğru orantılı olduğunu açıkladı. Küçük akreplerin genellikle daha az zehir bıraktığı ve bu durumda ağır zehirlenme belirtilerinin daha nadir görüldüğü belirtildi. Sokulan bölgede ağrı, kızarıklık ve şişlik gibi lokal etkiler görülebilirken, daha yoğun zehir alımında solunum hızlanması ve çarpıntı gibi sistemik reaksiyonlar ortaya çıkabiliyor. Bu nedenle, büyük bir akrep tarafından sokulma durumunda acilen tıbbi yardım alınması büyük önem taşıyor.

Ciddi zehirlenme vakalarında, acil servislerde uzman hekimlerin değerlendirmesi sonucunda antivenom (akrep panzehiri) tedavisi uygulanabiliyor. Ancak Prof. Dr. Aydın, çoğu durumda panzehire gerek kalmadan hastaların kısa sürede iyileşebildiğini de ekledi. Bir bölgede tek bir akrep görülmesinin, çevrede başka akreplerin de bulunma olasılığını artırdığını belirten uzman, vatandaşları dikkatli olmaya çağırdı. Bir anne akrebin yaklaşık 60 yavruya kadar doğurabildiği bilgisi paylaşıldı. Bu nedenle, görülen akrebin bulunduğu alanın detaylıca kontrol edilmesi gerektiği ifade edildi. Evlerde akreplerin girişini engellemek için pencerelerde sık gözenekli sinekliklerin kullanılması öneriliyor. Özellikle bahçeli ve müstakil evlerde yaşayanların, evlerinin çevresindeki çalılık ve çırpı yığınlarını temiz tutmaları büyük önem taşıyor, zira bu alanlar akrepler için cazip yaşam alanları oluşturuyor.

Akreplerin doğaları gereği insanlara saldırma eğiliminde olmadıkları, ancak üzerlerine basıldığında, sıkıştırıldığında veya rahatsız edildiğinde savunma amacıyla sokabildikleri belirtildi. Yaz aylarında piknik veya doğa gezileri için kırsal alanlara giden vatandaşların da dikkatli olması gerekiyor. Dışarıda bırakılan veya uzun süre kullanılmayan ayakkabıların giyilmeden önce mutlaka kontrol edilmesi, içlerinin akrep ve diğer zararlılar için uygun bir yuva haline gelme ihtimaline karşı dikkatlice incelenmesi tavsiye ediliyor. Benzer şekilde, kullanılacak kıyafetlerin de gözden geçirilmesi öneriliyor. Prof. Dr. Aydın, İstanbul'da kitlesel akrep sokması vakaları beklemediklerini, ancak yine de tedbirli olmanın fayda sağlayacağını belirtti. Akrep sokmalarının yoğunluğunun genellikle kırsal kesimlerde ve Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde daha yüksek seyrettiğini sözlerine ekledi.