İzlanda'dan Avrupa Birliği'ne Net 'Hayır': Referandum Sonucu Şaşırttı
Avrupa Birliği'ne (AB) üyelik sürecinin yeniden canlandırılması amacıyla İzlanda'da düzenlenen referandumda, halkın önemli bir çoğunluğu birlik üyeliğine 'hayır' yanıtını verdi. Bu sonuç, özellikle son dönemde yapılan kamuoyu araştırmalarının öngörülerinden farklı bir tabloyu ortaya koydu ve Avrupa entegrasyonu taraftarlarında büyük bir hayal kırıklığı yarattı. Ülkenin geleceğine dair kritik bir dönemeç olarak görülen bu oylama, İzlanda'nın kendi yolunu çizme konusundaki kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Yaklaşık 270 bin kayıtlı seçmenin oy kullandığı referandumda, sandıklar açıldığında ortaya çıkan tablo, önceden yapılan anketlerin sonuçlarıyla çelişti. İlk sayımlara göre, kullanılan oyların yüzde 52,5'i Avrupa Birliği ile üyelik müzakerelerinin sürdürülmesine karşı yönde kullanıldı. Bu durum, müzakerelerin yeniden başlamasını umut eden kesimler için ciddi bir hayal kırıklığı anlamına geliyordu. Buna karşılık, 'evet' oylarının oranı ise yüzde 47,5'te kalarak, AB'nin bu Kuzey Atlantik ülkesindeki kabulünün sınırlı kaldığını gösterdi.
Referandum öncesinde yapılan ve kamuoyunda geniş yer bulan anketler, İzlanda halkının yaklaşık yüzde 51,3'ünün Avrupa Birliği ile olan müzakerelerin yeniden başlatılması yönünde oy kullanacağını tahmin ediyordu. Ancak, oy sayım işlemleri tamamlandıkça bu beklentiler boşa çıktı ve seçmenlerin ezici bir çoğunlukla kendi bağımsız politikalarını sürdürme yönünde karar kıldığı anlaşıldı. Yerel gözlemciler, bu sonucun İzlanda halkının Avrupa entegrasyonu yerine ulusal egemenlik ve kendi belirlediği yolda ilerleme konusundaki net duruşunu simgelediğini ifade etti.
İzlanda'nın Avrupa Birliği'ne tam üyelik başvurusu ilk olarak 2009 yılında yapılmıştı. Ancak, çeşitli nedenlerle dondurulan üyelik müzakereleri 2013 yılında askıya alınmıştı. Bu uzun süreli belirsizlik sürecine son vermek amacıyla, 2024 yılında yapılan genel seçimlerin ardından kurulan yeni koalisyon hükümeti, halkın iradesini belirlemek üzere bu referandum kararını almıştı. Elde edilen 'hayır' sonucuyla birlikte, İzlanda'nın AB ile olan ilişkilerinde yeni bir dönemin başladığı ve ülkenin kendi ulusal çıkarlarını ön planda tutan bir politika izlemeye devam edeceği öngörülüyor.
