Japonya'da Aşırı Sıcaklar Nedeniyle Ofis Giyim Kurallarında Esneklik Tartışması
Japonya, son dönemde yaşanan rekor sıcaklıkların ardından 'kokusho-bi' olarak adlandırılan ve 'acımasızca sıcak günler' anlamına gelen bir uyarı durumuyla karşı karşıya kaldı. Ülkenin üç büyük şehrinde sıcaklıkların 40 dereceyi aşması üzerine ulusal düzeyde bir alarm ilan edildi. Bu olağanüstü durum, daha önce pek rastlanmayan önlemlerin alınmasına yol açtı. Japon hükümeti, artan elektrik tüketimini kontrol altına almak ve enerji tasarrufu sağlamak amacıyla klima kullanımını sınırlamaya yönelik adımlar attı. Bu kapsamda, nisan ayında yürürlüğe giren ve ilk kez bu denli şiddetli bir şekilde uygulanan 'kokusho-bi' uyarısı, ofislerdeki katı giyim kurallarında önemli bir esneklik getirdi. Çalışanlara, iş ortamını olumsuz etkilemediği sürece daha rahat kıyafetler giyme izni tanındı. Tokyo Büyükşehir Belediyesi çevre yetkililerinden Noboru Watanabe, bu uygulamanın amacının, aşırı sıcaklarda insanlara giyim konusunda daha fazla seçenek sunmak olduğunu belirtti. Watanabe, iş kıyafetlerinin kimseyi rahatsız etmediği sürece herhangi bir sorun teşkil etmeyeceğini vurguladı.
Sıcaklıklarla mücadele kapsamında alınan bu esneklik adımları, sadece kıyafetlerle sınırlı kalmadı. Elektrik tüketimini azaltma hedefi doğrultusunda, fanlarla çalışan giysiler, güneş ışınlarını engelleyen özel şemsiyeler, taşınabilir el vantilatörleri ve serinletici mendiller gibi ürünlere olan talep ülke genelinde adeta patlama yaşadı. Ancak, bu değişiklikler herkes tarafından memnuniyetle karşılanmadı. Özellikle ofislerde uygulanan rahat giyim politikası, Japonya'da daha önce benzeri görülmemiş bir 'taciz' tartışmasını alevlendirdi. Kadın çalışanların yoğunlukta olduğu iş yerlerinde, erkeklerin şort giyerek bacaklarını sergilemesi, bazı kadınlar tarafından rahatsız edici bulundu.
Tartışmanın merkezinde, Japonya'daki yaz sıcaklarının artmasıyla birlikte Tokyo Büyükşehir Belediyesi'nin şirket çalışanlarına yönelik takım elbise ve kravat yerine tişört, spor ayakkabı ve şort gibi daha rahat giysiler tercih etme yönündeki önerisi yer aldı. Nisan ayında Tokyo Belediye Başkanı Yuriko Koike tarafından başlatılan 'Tokyo Cool Biz' girişimi kapsamında hayata geçirilen bu esneklik, uygulamanın dördüncü ayında beklenmedik bir tepkiyle karşılaştı. Düzenlemeyle takım elbiselerden kurtulan birçok çalışan bu durumdan memnuniyet duyarken, bazıları uygulamanın getirdiği eşitsizlikleri dile getirdi. Özellikle kadın çalışanların hala belirli standartlarda çorap giymek zorunda olması, erkeklerin ise şort gibi daha açık giysilerle ofise gelmelerine izin verilmesi sosyal medyada büyük bir yankı uyandırdı.
Kadınların bacak kıllarını bir tür 'taciz' olarak nitelendirmesi, bu konuya verilen önemin boyutunu gözler önüne serdi. Japonya'da bu durumu ifade etmek için 'sunahera' adında yeni bir terim bile türetildi. Rahat giyim uygulamasından memnun olan çalışanlar, daha konforlu bir çalışma ortamına kavuştuklarını belirtirken, kadın çalışanların hala bacaklarını örtmek zorunda bırakılmasının adaletsiz olduğu yönündeki eleştiriler de giderek arttı. Yeni giyim kurallarının toplumda yarattığı bölünme, yapılan bir araştırma ile de net bir şekilde ortaya konuldu. Haziran ayında gerçekleştirilen bir kamuoyu araştırmasına katılanların yüzde 53,5'i işe şortla gidilmesine karşı çıkarken, yüzde 46,5'i ise bu öneriye destek verdi. Karşı çıkanların temel endişeleri arasında vücut yapısı ve kıllanma gibi konular yer alırken, kadınların erkek meslektaşlarının çıplak bacaklarını görmekten duyduğu rahatsızlık da araştırmada öne çıkan önemli bir bulguydu. Bu tepkiler üzerine erkekler de kendi çözümlerini üretmeye başladı ve ofislerde 'şort giyme adabı' tartışmaları başladı. Artan şikayetler sonucunda Japon erkekleri epilasyon merkezlerine akın ederek, şort giyebilmek için kılsız bacak şartını yerine getirmeye çalıştılar.
