Japonya'da Sıradışı Trend: Dükkanlar Bedelsiz Devrediliyor, Tek Şart Kapanmaması
Japonya, dünyanın en hızlı yaşlanan ülkelerinden biri olarak önemli bir demografik dönüşümle karşı karşıya. Bu durum, geleneksel esnaf kültürünü tehdit eden yeni bir krizi de beraberinde getiriyor. Genç nüfusun azalması ve geleneksel meslekleri sürdürmek isteyenlerin sayısındaki düşüş, yıllarca büyük emek ve özenle işlettiği dükkanlarını kapatmak istemeyen yaşlı esnafı sıra dışı bir çözüme itti. Birçok işletme sahibi, birikimleriyle kurduğu iş yerlerini, içindeki tüm ekipman ve malzemelerle birlikte hiçbir ücret talep etmeden yeni sahiplere devretmeye başladı.
Bu ilginç akımın en dikkat çekici örneklerinden biri Hiroşima'da yaşandı. Kendi işini kurma hayaliyle yaşayan 31 yaşındaki Kengo Ohama, işletme devir platformlarında karşılaştığı bir ilanla hayatının fırsatını yakaladı. Uzun yıllardır faaliyet gösteren ve emekliliğe ayrılma kararı alan yaşlı bir çift, işlettikleri 'Country Road' adlı kafeyi, Ohama'dan tek bir kuruş bile talep etmeden devretti. Bu cömert teklifin ardındaki temel koşul ise oldukça anlamlıydı: Devralan kişinin, mekanın kapısına kilit vurmaması ve mevcut yapısıyla işletmeye devam etmesiydi.
Ohama, devraldığı kafenin tüm mobilyaları, mutfak gereçleri, özel tarifleri ve tedarikçi ağıyla birlikte teslim aldığını belirtti. Aylık yalnızca 50 bin Japon yeni (yaklaşık olarak 15 bin 774 Türk Lirası) kira bedeli ödeyerek işletmeyi devralan Ohama, eşiyle birlikte sabahın erken saatlerinden gece geç saatlere kadar tutkuyla çalışarak kafeyi işletmeye devam ediyor. Bu durum, Japonya'da sadece iş yerlerinin değil, aynı zamanda bir yaşam biçiminin ve kültürel mirasın da yeni nesillere aktarılmaya çalışıldığının bir göstergesi.
Japonya Finans Kurumu'nun yaptığı bir araştırmaya göre, ülkedeki küçük ve orta ölçekli işletmelerin yüzde 57,4'ü, mevcut sahiplerinin emekli olması durumunda kapanma riskiyle karşı karşıya kalıyor. Çocuklarının aile işlerini devralmak istememesi üzerine esnaf, işletme devir platformlarını bir çıkış yolu olarak görüyor. Şu anda piyasada faaliyet gösteren devir sitelerinde 42 binden fazla dükkan ve işletme yeni girişimcileri bekliyor. Bu işletmelerin büyük çoğunluğu 60-70 yaş aralığındaki sahipler tarafından devredilirken, bunları devralan genç girişimciler ise genellikle 30-40 yaş grubunda yer alıyor. Bu model, sadece ticari işletmelerle sınırlı kalmayıp, Tokyo'da masa başı bir işten ayrılıp Nagano'da bir pansiyonu devralarak turizme kazandıran 29 yaşındaki Kota Fujisawa gibi örneklerle de genişliyor. Hatta devlet memurluğunu bırakıp bir platform aracılığıyla çiftçi ailesinin sera ve ekipmanlarını devralarak kakao ve çilek üretimine başlayan Takayuki Otawara gibi girişimciler de bu trendin farklı boyutlarını ortaya koyuyor.
