Japonya'da Yaşayan Esnafın Sıra Dışı Çözümü: Dükkanlar Bedelsiz Devrediliyor
Japonya, hızla yaşlanan nüfusu ve azalan genç iş gücü nedeniyle benzeri görülmemiş bir ekonomik ve sosyal dönüşümle karşı karşıya. Ülkenin dört bir yanındaki binlerce esnaf, yıllarca gözleri gibi baktıkları işletmelerini, içindeki tüm ekipman ve birikimleriyle birlikte tek kuruş talep etmeden yeni sahiplere devretme yolunu seçiyor. Bu durum, özellikle geleneksel mesleklerin sürdürülmesi ve yerel ekonomilerin ayakta kalması açısından dikkat çekici bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Bu ilginç trendin en somut örneklerinden biri Hiroşima'da yaşandı. Kendi işini kurma hayaliyle yaşayan 31 yaşındaki Kengo Ohama, işletme devir platformlarında karşılaştığı bir ilanla hayatının fırsatını yakaladı. Uzun yıllardır bölgede hizmet veren 'Country Road' isimli bir kafenin yaşlı sahipleri, emeklilik kararı alarak işletmelerini Ohama'ya hiçbir ücret talep etmeden devretti. Eski sahiplerinin tek beklentisi, yıllarca emek verdikleri mekanın faaliyetine devam etmesi ve kapanmamasıydı. Kengo Ohama ve eşi, devraldıkları kafenin tüm demirbaşlarını, mutfak gereçlerini, özel tariflerini ve mevcut tedarikçi ağını olduğu gibi kabul ederek, günde uzun saatler çalışarak kafeyi başarıyla işletiyor. Sadece mekanın binası için aylık belirli bir kira bedeli ödeyen Ohama çifti, bu yeni başlangıçtan oldukça memnun.
Japonya Finans Kurumu'nun yayımladığı verilere göre, ülkedeki küçük ve orta ölçekli işletmelerin yarısından fazlası, mevcut sahiplerinin emekli olması durumunda kapanma riskiyle yüzleşiyor. Genç neslin aile mesleklerini veya babadan kalma işleri devralma konusundaki isteksizliği, birçok esnafı alternatif çözümler aramaya yöneltiyor. Bu noktada, işletme devir platformları devreye girerek, kapanma tehlikesiyle karşı karşıya olan işletmeler ile yeni iş kurmak isteyen genç girişimciler arasında köprü görevi görüyor. Şu anda piyasada faaliyet gösteren devir platformlarında 42 binden fazla işletme, yeni yatırımcılarını bekliyor.
Bu bedelsiz devir modeli, sadece kafe ve restoranlarla sınırlı kalmıyor. Çeşitli sektörlerdeki işletmeler de benzer yollarla el değiştiriyor. Örneğin, Tokyo'da masa başı bir işi bırakarak Nagano'da bir pansiyonun tüm operasyonel sistemini ve marka adını oldukça düşük bir bedelle devralarak turizm sektörüne adım atan 29 yaşındaki Kota Fujisawa gibi örnekler çoğalıyor. Bir diğer dikkat çekici örnekte ise Takayuki Otawara isimli genç bir girişimci, devlet memurluğu görevinden ayrılarak bir platform aracılığıyla yaşlı bir çiftçi ailesinin serasını ve sulama sistemlerini devralmış ve kakao ile çilek yetiştiriciliğine başlamış. Bu tür gelişmeler, Japonya'da azalan nüfusun yarattığı zorluklara karşı yenilikçi ve umut vadeden çözümlerin ortaya çıktığını gösteriyor.