Kadıköy Rıhtım Cami Projesi Yargıya Taşındı: Kültürel Miras ve Ulaşım Endişeleri
İstanbul'un Kadıköy Rıhtım bölgesinde hayata geçirilmesi planlanan büyük cami projesi, bir kez daha hukuki sürecin odağına yerleşti. 2015 yılında Diyanet İşleri Başkanlığı'nın girişimleriyle gündeme gelen ve bölgede bir külliye olarak tasarlanan projenin, sahildeki dolgu alan üzerine cami, sosyal tesisler ve yer altı otoparkını içermesi öngörülüyordu. Ancak, projenin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte TMMOB Mimarlar Odası, İstanbul 5. Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından onaylanan bu projeye karşı yürütmeyi durdurma ve iptal talebiyle dava açtı.
Mimarlar Odası'nın dava dilekçesinde, projenin olası etkilerine dair hazırlanan bilirkişi raporuna dikkat çekildi. Raporda, önerilen külliyenin bölgedeki ulaşım aksaklıklarını artıracağı, mevcut tescilli ağaçlara ve tarihi yapıların zarar görme riskini taşıdığı vurgulandı. Proje alanının, Marmara Denizi ve Adalar Çevre Koruma Bölgesi sınırları içerisinde yer alması, bir dolgu alanı olması ve tarihi İskele Polis Karakolu'nun hemen yanında bulunması gibi hassasiyetler de dilekçede detaylı bir şekilde belirtildi. Bu durum, projenin çevresel ve tarihi doku üzerindeki potansiyel olumsuz etkilerine dair endişeleri artırdı.
Dava dilekçesinde ayrıca, projenin bölgenin siluetini ve genel estetiğini bozacağına dair ciddi endişeler dile getirildi. Bilirkişi raporunda, planlanan cami, şadırvan, kültür merkezi ve hizmet binalarının ölçek olarak çevresindeki diğer yapılardan daha yüksek olacağı, özellikle de Haydarpaşa Garı'nın siluetini dahi aşacak bir yükseklik potansiyeli taşıdığı ifade edildi. Yapıların cephe düzenlemesi, kütlesel büyüklüğü, konumu, yüksekliği (gabari), bölgenin ulaşım sistemine entegrasyonu ve korunması gereken tescilli ağaçlarla ilişkisi gibi pek çok açıdan mevcut koruma mevzuatına aykırılık teşkil ettiği raporda yer aldı. Bu tespitler, projenin bölgenin kültürel ve tarihi kimliğiyle uyumlu olmadığına dair argümanları güçlendirdi.
Tüm bu gelişmeler ışığında, Kadıköy Rıhtım Ulu Cami projesi, hem kültürel mirasın korunması hem de ulaşım ve çevresel etkiler açısından önemli tartışmaları beraberinde getirmekte. Mimarlar Odası'nın açtığı dava ve bilirkişi raporunda ortaya konulan bulgular, projenin geleceği hakkında belirleyici olacak. Mahkemenin vereceği karar, hem bölge sakinlerinin hem de kentsel planlama ve koruma alanındaki uzmanların yakından takip ettiği bir konu olmaya devam ediyor.
