Kaliforniya'da Servet Vergisi Teklifi Milyarderleri Kaçırıyor mu?
Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık eyaleti Kaliforniya, son günlerde milyarderlere yönelik atılacak potansiyel bir adım nedeniyle önemli bir tartışma gündemine oturdu. Eyalet yönetimi tarafından sunulan ve 3 Kasım'da seçmenlerin onayına sunulacak olan bir teklif, net serveti en az 1 milyar dolar olan bireylere yönelik tek seferlik yüzde 5'lik bir servet vergisi getirmeyi amaçlıyor. Bu vergi düzenlemesiyle, eyaletin sağlık hizmetleri sektörü için yaklaşık 100 milyar dolarlık ek bir finansman kaynağı yaratılması hedefleniyor.
Ancak, bu iddialı vergi düzenlemesi henüz oylanmadan, bazı ultra zengin bireylerin şimdiden eyaletten ayrılma kararı aldığına dair haberler gelmeye başladı. Teklifin detaylarına göre, 1 Ocak 2026 itibarıyla Kaliforniya'da ikamet eden ve belirlenen servet sınırını aşan kişiler bu vergiye tabi olacak. Eğer teklif kabul edilirse, vergi geriye dönük olarak da uygulanabilecek. Bu durum, teknoloji dünyasının önde gelen isimlerinden Google'ın kurucuları Larry Page ve Sergey Brin gibi isimlerin yanı sıra, yatırımcı Peter Thiel ve Uber'in eski Üst Yöneticisi Travis Kalanick'in de aralarında bulunduğu birçok milyarderin Kaliforniya'dan ayrıldığını veya ayrılmayı düşündüğünü gösteriyor. Hankey Group'un kurucusu Don Hankey, bu vergi düzenlemesi nedeniyle komşu eyalet Nevada'ya taşındığını açıkça ifade ederken, Meta'nın Üst Yöneticisi Mark Zuckerberg'in de ikametgahını eyalet dışına çıkarma olasılığını değerlendirdiği belirtiliyor.
Sergey Brin'in, bu servet vergisini engelleme çabalarına destek veren bir siyasi oluşuma 100 milyon doların üzerinde bir bağışta bulunduğu iddia ediliyor. BBC'nin raporlarına göre, bu düzenleme eyalette yaşayan 200'den fazla milyarderi doğrudan etkileyecek. Elde edilmesi beklenen yaklaşık 100 milyar dolarlık gelirin, federal fon kesintilerinden olumsuz etkilenen sağlık sisteminin finansmanına aktarılması planlanıyor. Teklifin savunucuları, büyük servetlere sahip kişilerin, toplumun genel refahına katkıda bulunmaları gerektiği yönündeki argümanı öne sürüyor. Buna karşılık, karşıt görüştekiler ise böylesi bir vergi uygulamasının, sermayenin ve yatırımcıların eyaletten kaçışını hızlandırabileceği endişesini taşıyor. Nvidia Üst Yicisi Jensen Huang, yüksek gelirli bireylerin daha fazla vergi ödemesinde bir sakınca görmediğini belirterek teklife olumlu yaklaştığını ifade ederken, iş insanı Tom Steyer de bazı çekinceleri olsa da teklif lehine oy kullanacağını dile getirdi. Ancak Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, milyarderlerin eyaletten ayrılmasının potansiyel olarak vergi gelirlerini azaltabileceği gerekçesiyle düzenlemeye şüpheyle yaklaştığını belirtti.
Berkeley Hükümet Çalışmaları Enstitüsü ve Los Angeles Times tarafından eylül ayında yapılan bir kamuoyu araştırması, teklife verilen desteğin karmaşık bir tablo çizdiğini ortaya koydu. Araştırmaya katılan potansiyel seçmenlerin yüzde 45'i milyarder vergisi teklifini desteklerken, yüzde 42'lik bir kesim karşı çıkıyor. Kararsızların oranı ise yüzde 13 seviyesinde. Bu düzenlemenin yasalaşabilmesi için, referandumda seçmenlerin çoğunluğunun 'evet' oyu vermesi gerekmekte. Eyaletteki ekonomik dinamikler ve sosyal adalet beklentileri arasındaki hassas denge, bu teklifin geleceğini belirleyecek önemli faktörler arasında yer alıyor. Milyarderlerin eyaletten ayrılma eğiliminin artması, eyaletin vergi tabanını ve ekonomik çekiciliğini nasıl etkileyeceği merak konusu.
