Karadağ'ın AB Üyeliği Önündeki Dil Engeli: Hırvatça Alternatifi Tartışılıyor
Avrupa Birliği'ne 2028 yılına kadar 28. üye olarak katılma vizyonunu sürdüren Karadağ, üyelik yolunda beklenmedik bir bürokratik ve dilsel engel ile karşı karşıya kaldı. 1 Kasım itibarıyla Türk vatandaşlarına yönelik vize uygulamasını hayata geçirmeye hazırlanan Podgorica yönetimi, on binlerce hukuki düzenlemeden oluşan Avrupa Birliği müktesebatını (acquis) kendi diline doğru ve zamanında aktarma konusunda ciddi bir zorluk yaşıyor. Bu teknik engel, Brüksel'de alternatif çözüm yollarının masaya yatırılmasına neden oldu.
Avrupa Komisyonu, çeviri süreçlerinin öngörülen takvime yetişmemesi ihtimaline karşı geçici istisna seçeneklerini değerlendirmeye aldı. Bu seçenekler arasında, Karadağ'ın eksik kalan mevzuatlarını tamamen kendi diline çevirene dek, mevcut bir Avrupa Birliği resmi dilini geçici olarak kullanmasına izin verilmesi bulunuyor. Ortak dil yapısı ve yüksek derecede karşılıklı anlaşılabilirlik özellikleri göz önüne alındığında, bu geçici çözüm için Hırvatça en güçlü aday olarak öne çıkıyor. Ancak bu öneri, hem siyasi hem de diplomatik açıdan hassas dengeler barındırıyor.
Karadağ'ın dilinin uluslararası alanda bağımsız bir resmi dil olarak tanınması yönündeki uzun soluklu mücadelesi ve bölgedeki kimlik siyasetinin hassasiyetleri dikkate alındığında, başka bir resmi dilin geçici olarak benimsenmesinin Podgorica'da kolayca kabul görmesi beklenmiyor. Bu durum, sürecin diplomatik boyutunu daha da karmaşık hale getiriyor. Ayrıca, son üye ülke Hırvatistan ile Karadağ arasında, çevrilen metinlerin kalitesi ve ikili ilişkilerden kaynaklanan bazı uzlaşmazlıkların devam ettiği belirtiliyor. Bu anlaşmazlıklar, tüm katılım sürecini olumsuz etkileme potansiyeli taşıyor. Hırvatistan'ın 2013'teki Birlik üyeliğinden bu yana Avrupa Birliği mevzuatının hacminin neredeyse iki katına çıkmış olması da, çeviri ve uyum sürecinin teknik yükünü önemli ölçüde artırmış durumda.
Avrupa Birliği tarafı, bu tür dilsel istisnalara yabancı değil. Daha önce 2004 yılında yeterli sayıda çevirmene sahip olmayan Malta'ya üç yıllık geçici bir muafiyet tanınmış, benzer bir esneklik İrlandaca için de gösterilmişti. Brüksel'in geçmişte benzer durumlarda uyguladığı prosedürel esnekliklerin Karadağ için nasıl bir yol izleyeceği ve Podgorica yönetiminin Hırvatça seçeneğine nasıl bir yaklaşım sergileyeceği, önümüzdeki dönemde daha net bir şekilde ortaya konulacak. Bu durum, Karadağ'ın AB üyeliği sürecindeki en kritik adımlarından biri olarak görülüyor ve uluslararası kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.
