Karadeniz'de Ticari Gemilere Saldırı Paniği: Bulgaristan'dan Acil Görüşme Talebi
Karadeniz'de artan gerilim, ticari denizcilik faaliyetlerini tehdit eden yeni bir gelişmeyle doruğa ulaştı. Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova, ülkesinin münhasır ekonomik alanı içinde iki ticari gemiye yönelik gerçekleştirilen İnsansız Hava Aracı (İHA) saldırılarını sert bir dille kınadı. Yotova, bu saldırıları uluslararası deniz hukukunun ciddi bir şekilde ihlal edildiği şeklinde nitelendirerek, olayın sorumlularının tespiti için ivedilikle bir soruşturma başlatılması gerektiği yönünde çağrıda bulundu. Ayrıca, bu kritik konuyu ele almak üzere Türkiye ve Romanya ile acil diplomatik temasların kurulmasını önerdi.
Bulgaristan Cumhurbaşkanı Yotova, Ukrayna'daki savaşın genişleyen etkileri çerçevesinde, Bulgaristan'ın deniz sınırlarının güvenliği ve hayati altyapısının karşı karşıya olduğu mevcut riskler ile tehditler üzerine odaklanan Ulusal Güvenlik Konseyi Toplantısı'nın ardından yaptığı açıklamalarda bulundu. Yotova, Rusya ve Ukrayna arasındaki askeri çatışmaların yoğunlaşmasının Karadeniz'deki deniz güvenliği ve uluslararası sulardaki serbest seyrüsefer özgürlüğünü ciddi şekilde tehlikeye attığını vurguladı. Ulusal Güvenlik Konseyi'nin, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik gerçekleştirilen saldırıları uluslararası denizcilik yasalarının ağır bir ihlali olarak kesin bir şekilde mahkum ettiğini ve bu saldırıları gerçekleştirenlerin kimliklerinin ortaya çıkarılması amacıyla derhal kapsamlı bir soruşturma başlatılmasını talep ettiğini belirtti.
Yotova, Ulusal Güvenlik Konseyi üyelerinin, Bulgaristan'ın yasama ve yürütme organlarına sunulmak üzere, Karadeniz'de ticari gemilere yönelik yapılan saldırıların derhal durdurulması ve deniz ile seyrüsefer güvenliğinin eksiksiz bir şekilde sağlanması konularında ortaklaşa bir dizi öneri üzerinde mutabık kaldıklarını ifade etti. Bu öneriler arasında, Bulgaristan'ın Karadeniz'de ticari gemilere yönelik gerçekleştirilen saldırıların önüne geçilmesi ve deniz taşımacılığı ile seyrüseferin güvenliğinin teminat altına alınması amacıyla Romanya ve Türkiye ile acil istişare toplantıları yapılması hususunun da bulunduğunu aktardı. Yotova, Karadeniz'e kıyısı bulunan ülkeler arasında diyaloğun sürdürülmesi ve ortak bir uzlaşının sağlanması noktasında Bulgaristan'ın aktif bir rol üstlenmesi gerektiğini vurguladı. Bu bağlamda, bölgedeki kıyı ülkeleri olarak Rusya, Ukrayna, Bulgaristan, Romanya, Gürcistan ve Türkiye'nin işbirliğinin önemine dikkat çekti.
Yotova, ayrıca, Avrupa Birliği'nin Karadeniz stratejisi kapsamında, bölgede serbest ve güvenli seyrüseferi güvence altına alacak bir çerçeve mekanizmasının geliştirilmesinin teklif edilmesini de öneriler arasında saydı. Deniz güvenliği alanındaki keşif ve gözetleme faaliyetlerinde insansız hava sistemlerinin etkin bir şekilde kullanılmasının ve mevcut silahlı kuvvetlerin modernizasyon süreçlerinin hızlandırılmasının da gündeme getirilen diğer önemli tavsiyeler arasında yer aldığını sözlerine ekledi. Bu kapsamda, Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) ve Avrupa Birliği ile yakın bir işbirliği içinde insansız hava aracı önleme sistemlerinin tedarik edilmesi ve stratejik öneme sahip tesislerin güvenliğinin artırılmasına yönelik yasal düzenlemelerin titizlikle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Yotova, NATO'nun 'Eastern Sentry' (Doğu Gözcüsü) operasyonu çerçevesinde Bulgaristan'ın, müttefik ülkelerden Karadeniz bölgesinin güvenliğine yönelik katkılarını artırma yönünde bir talepte bulunabileceğini de sözlerine ekledi.
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev de Ulusal Güvenlik Konseyi Toplantısı sonrasında yaptığı değerlendirmelerde, mevcut durumda Bulgaristan'ın ulusal güvenliğine yönelik doğrudan ve acil bir tehdidin söz konusu olmadığını ancak bölgedeki risklerin varlığını koruduğunu belirtti. Radev, Bulgaristan hükümetinin, Türkiye ve Romanya ile birlikte, ABD'nin de desteğini alarak, saldırıların gerçekleştiği bölgenin detaylı bir şekilde incelenmesini önereceğini kaydetti. Özellikle, hala su üzerinde bulunan ve saldırıya uğrayan gemi üzerinde yapılacak incelemelerde, İHA'lara ait olabilecek parçaların ve saldırının niteliğini aydınlatacak izlerin titizlikle araştırılacağını ifade etti.
Yaşanan olay, 6 Ekim tarihinde Bulgaristan'ın Karadeniz sularında meydana geldi. Togo bandıralı ALFA WATAN isimli ticari gemi, İHA saldırısının ardından sulara gömülürken, Palau bandıralı 'Able' adlı diğer gemide ise çıkan yangın nedeniyle 18 kişilik mürettebatın tahliyesi gerçekleştirildi. Bu ciddi saldırıların ardından Bulgaristan Cumhurbaşkanı İliyana Yotova'nın Ulusal Güvenlik Konseyi'ni acil toplantıya çağırması, bölgedeki güvenlik endişelerinin ne denli üst düzeyde olduğunu gözler önüne serdi.
